بررسی وضعیت الگوهای جوی _ اقیانوسی طی یکماه آینده​

  
نوسان MJO

طبق آخرین اندازه گیری های بعمل آمده شاخص MJO در تاریخ 26 مارس 2015 (6 فروردین 94) در فاز 1 با بزرگی 2/08 قرار داشته ست. مقادیر مولفه های RMM1 و RMM2 بترتیب برابر با 2/00 – و 0/59– بوده ست.

در طی 20 روز اخیر نوسان مادن جولیان در وضعیت قوی خود ظاهر شده ست. همانطور که در نمودار ویلر شاخص MJO دیده می شود، طی روزهای 18 الی 21 اسفند ماه 93 شاخص در وضعیت قوی فاز 6، در برهه 22 الی 26 اسفند 93 در فاز بسیار قوی 7 و در بازه زمانی 27 اسفند 93 تا 4 فروردین 94 در فاز 8 رویت شد.

شاخص اخیرادر فاز 1 واقع شده ست. طبق برآیند کلی مدل های پیش یابی شاخص طی 2 هفته آینده در وضعیت فازهای 1 و سپس 2 قرار خواهد گرفت در حالی که طی این مدت شاخص رو به تضعیف می رود، بنابراین امواج همرفت ناحیه حاره رو به اضمحلال پیش خواهد رفت.

2
شکل 1. مقادیر مشاهده شده نوسان MJO از 14 فوریه تا 25 مارس 2015 و پیش بینی مدل های پیش یابی طی 14 روز آینده​

بر طبق پیش یابی های بعمل آمده ناهنجاری سرعت پتانسیل تراز 200 هکتوپاسکال طی یکماه آینده ناحیه همرفت حاره (سرعت پتانسیل منفی 200 هکتوپاسکال) به سمت اقیانوس هند (فاز 2 و 3)، سپس قاره دریایی(فاز 4)، غرب اقیانوس آرام (فاز 6) و در نهایت در انتهای برهه ، در ناحیه حاره خط روز گردان (180 درجه) استقرار خواهد داشت (فاز 7). این حرکت شرقسو (غربی) امواج همرفت با تضعیف نسبی آن همراه خواهد بود.

 4شکل 2. پیش بینی وضعیت ناهنجاری سرعت پتانسیل تراز 200 هکتوپاسکال طی 30 روز آینده​

بر طبق بررسی های انجام شده مطلوب ترین وضعیت شاخص MJO طی ماه های فوریه تا آپریل برای منطقه خاورمیانه و ایران فاز 8 و فاز 4 نوسان مذکور بدترین قلمداد شده ست. همانطور که در شکل شماتیک ذیل مشاهده می نمائید در طی فاز 8 شاخص مذکور الگوی بادهای تراز 850 هکتوپاسکال در ناحیه حاره اقیانوس هند به صورت مداری _ غربسو (شرقی) تقویت می شوند. در این شرایط در شرق اقیانوس هند و غرب اقیانوس آرام بازتابش تشعشعات طول موج بلند به صورت بی هنجاری مثبت ظاهر می شود که نشان دهنده سرکوب همرفت و کاهش ابر و بارش می باشد، در نقطه مقابل بر روی خاورمیانه (حومه دریای سرخ، عربستان و ایران) و حومه آرام مرکزی (خط روزگردان) ناهنجاری منفی بازتابش طول موج بلند بیانگر ابری بودن بیشتر آسمان این مناطق و در نتیجه تشدید ناپایداری هاست.

Untitled 15 Untitled 19شکل 3. میانگین شرایط نوسان MJO طی سه ماهه فوریه تا آپریل 2009 الی 1974.​

شاخص ENSO

فعالیت سیکلون حاره ممکن ست منجر به گرمایش مضاعف اقیانوس آرام شود

طی 2 هفته گذشته شرایط غیر معمول در اقیانوس آرام حاره ای، ممکن ست احتمال رخداد النینو را در ادامه سال 2015 افزایش دهد.

در غرب اقیانوس آرام، سایکلون شدید حاره ای پم (Pam) و طوفان حاره ای باوی (Bavi)*استوار را احاطه کرده، ایجاد یکی از قوی ترین پدیده معکوس شدگی بادهای تجارتی (آلیزه) در سال های اخیر می کنند. این تغییرات می تواند منجر به افزایش گرمایش دماهای آبهای زیر سطحی مشاهده شده در حاره اقیانوس آرام گردد، این افزایش می تواند سبب آغاز افزایش دماهای سطح آب اقیانوس در ماه های آتی شود. به هر روی، قضاوت خیلی زودست که گفته شود معکوس شدن بادهای آلیزه نوسان کوتاه مدت ست و یا آغاز یک روند پایدار می باشد.

Captureشکل 4. ناهنجاری دمای آب قیانوس آرام حاره ای از سطح تا عمق 450 متری دوره 5 روزه به محوریت 19 مارس 2015.​

مدل های بین المللی بر اساس چشم انداز خود برای احتمال رخداد النینو با تمام همه 8 مدل، نشان می دهند که دمای اقیانوس در برهه اواسط سال از آستانه تعریف النینو عبور خواهد کرد. به هر روی با توجه به اینکه چشم انداز مدل ها در برگیرنده دوره گذار معمول ENSO (فوریه تا می) می باشند، به طور کلی دقت پایین تری از چشم انداز نسبت به زمان های دیگر سال بوجود می آورد.

* توجه: در مقیاس تندبادهای گرمسیری استرالیا، باوی به عنوان یک طوفان گرمسیری رده 1 دسته بندی می شود.

g
شکل 5. پیش بینی ناهنجاری دمای سطح آب ناحیه نینو 3.4​

مدل CFS

111

222 444 555

شکل 6. پیش بینی ناهنجاری ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال طی 14 روز آینده.​

بر طبق مدل CFS طی 7 الی 11 فروردین 94، ناحیه اصلی ورتکس قطبی بر روی شمال اقیانوس اطلس، گریلند و شمال شرق آمریکای شمالی واقع خواهد شد. مرکز فشار زیاد آزور به صورت پشته رو به عرض های شمالی در غرب اروپا منجر به هدایت مسیر جریانات بادهای غربی به عرض های معتدله تا شمال اروپا خواهد شد. بر روی اوراسیا استقرار پشته دیده می شود که حد جنوبی آن با پشته پرفشار خاورمیانه همپیوندی دیده می شود. با عبور ناحیه پشته از فراز ایران افزایش ارتفاع جو به همراه افزایش دما طی برهه یاد شده پیش بینی می شود.

طی 12 الی 16 فروردین 94، با گسترش رو به قطب پشته پرفشار آزور در غرب اروپا سبب تقسیم شدن ناحیه ورتکس قطبی به 2 سلول مجزا می گردد: یک سلول بر روی شمال شرق آمریکای شمالی و دیگری بر روی عرض های شمالی اروپا واقع خواهد شد. این شرایط مولفه مداری جریانات غربی منطقه معتدله را در عرض های میانه تضعیف می نماید. میانگین جریانات بر روی منطقه خاورمیانه و ایران به صورت عموما مداری دیده می شود.

در برهه 17 الی 21 فروردین 94، تداوم گسترش رو به قطب پشته پرفشار آزور به طرف شمال غرب اروپا در حومه بریتانیا – ایسلند پیش بینی می شود ضمن اینکه بر روی عرض های قطبی اوراسیا ناهنجاری مثبت ارتفاع تواما منجر به افزایش بیشتر مولفه نصف النهاری جریانات غربی می گردد. ورتکس قطبی در ناحیه شمال اروپا به سمت عرض های جنوبی تر در بخش های شرقی و جنوب شرق اروپا گسترش می یابد که تراف ناشی از آن دریا سیاه و شرق مدیترانه را در بر می گیرد، این گسترش تراف ناپایدار سبب تقویت جریانات مرطوب جنوب غربی در غرب خاورمیانه می شود. ایران در ضلع جلویی تراف ناوه مذکور از جریانات ناپایدار برخورد می گردد، دماها در نواحی غربی تر به نرمال خود نزدیکتر و در بخش های شرقی تر به سبب استقرار محور پشته و وجود جریانات جنوبی افزایش می یابد.

برهه 22 الی 26 فروردین 94، از گرادیان فشاری در سطح منطقه کاسته می شود و الگوها مجددا به حالت مداری نزدیک می شوند.

 11
شکل 7. پیش بینی ناهنجاری بارش (اینچ) طی 7 روز آینده22
شکل 8. پیش بینی ناهنجاری بارش (اینچ) طی 8-14 روز آینده

33
شکل 9. پیش بینی ناهنجاری بارش (اینچ) طی 15-21 روز آینده

44
شکل 10. پیش بینی ناهنجاری بارش (اینچ) طی 22-30 روز آینده​

مرکز آب و هوایی توکیو (TCC)

بر اساس خروجی مدل این مرکز، طی یکماه آینده بر روی غرب خاورمیانه استقرار مرکز پشته پرارتفاع جنب حاره ای دیده می شود. در برهه 8 الی 14 فروردین قوی ترین وضعیت پشته غرب خاورمیانه پیش بینی می شود که موقعیت حد شمالی کانتر 588 ژئوپتانسیل دکامتر در عرض های شمالی تر موقعیت نرمال خود می باشد. در این برهه جریانات شمال غربی بر روی ایران حاکمیت خواهد داشت.

طی هفته دوم تا چهارم میانگین الگوهای تراز میانی جو در سطح منطقه به صورت مداری _ جنوب غربی دیده می شود.

1 
شکل 11. پیش بینی ناهنجاری میانگین ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال طی 30 روز آینده.​

پیش بینی وضعیت بارش از منظر مدل JMA بیانگر رخداد ریزش های نرمال تا زیر نرمال به میزان 1 میلی متر در روز در طی یکماه آینده در بیشتر نواحی کشور می باشد. این در حالی ست که در طی هفته هفته دوم فروردین 94 میزان ریزش ها در شمال غرب و تا حدی بخش های غربی نرمال تا 1 میلی متر در روز فرانرمال پیش بینی می شود. در طی هفته سوم فروردین ماه ریزش ها در نوار ساحلی مرکزی و شرقی خزر می تواند تا حد نرمال بالغ گردد.

 r
شکل 12. پیش بینی ناهنجاری بارش طی 30 روز آینده.​

دماها در طی هفته دوم فروردین 94، در بخش های غربی کشور متمایل به بالاتر از نرمال بوده و متقابلا دماها در بخش های شرقی کشور تمایل به کمتر از نرمال را نشان می دهند. در هفته سوم فروردین 94، دمای هوا به طور میانگین در بخش های غربی و شرقی نرمال با تمایل به کمتر از نرمال را نشان می دهند و در بخش های داخلی تر دما نرمال با تمایل به بیشتر از نرمال پیش بینی می شود. در برهه هفته های آخر فروردین و برهه ابتدایی اردیبهشت 94 وضعیت دمایی در نیمه شمالی کشور متمایل به بالاتر از نرمال دیده می شود و در بخش جنوبی نرمال تا متمایل به بالاتر از نرمال مورد انتظار می باشد.

 3333
شکل 13. پیش بینی ناهنجاری دما طی 30 روز آینده.​

گفتگو کنید

14 نظر

  1. درود بر استاد شهبازی ،خسته نباشید استاد. با توجه ب تحلیل خودتون وضعیت منطقه ما ( دره شهر، جنوب شرقی ایلام) یکماه اینده و خصوصا این هفته به چه شکله؟

    1. درود بر تو علی جان

      به غیر از برهه هفته جاری و 17 الی 21 فروردین که الگوهای مرطوب دیده میشه در سایر برهه زمانی یکماهه بارش های منطقه شما متمایل به کمتر از نرمال با نرخ یک میلی متر در روز هست.

    1. درود میلاد عزیز

      ممنون، سلامت باشی

      نهاوند طی هقته جاری رگبارهایی رو داره از هفته سوم فروردین یعنی از اولین هفته رسمی بعد از تعطیلات دمای هوا افزایش پیدا می کنه. برهه هفته سوم می تونه به صورت ناپایداری های متوسط به همراه افزایش دما نمایان بشه .در هفته آخر فروردین و اوایل اردیبهشت به نظر می رسه بارش ها در کل متمایل به زیر نرمال باشن.

  2. سلام استاد شهبازی خوبید شما.میشه بگین دوشنبه و سه شنبه یعنی 10 و 11 فروردین در شمال شرق در بخش های غربی خراسان رضوی شهرستان سبزوار بارش ها شدید است یا ضعیف ایا چهارشنبه در منطقه فوق الذکر بارندگی داریم؟سوال دیگه اینه که چرا دریاهای ایران مثل خزر خلیج فارس و عمان سایکلون ساز نیستند و سامانه بارشی در انها تشکیل نمیشه و فقط نقش رطوبتی ایفا می کنند؟مگر چه فرقی با مدیترانه و دریای سرخ دارند؟

    1. سلام مرتضی جان

      تشکر به لطف شما خوبم

      بارش ها در این یکی دو روز که گفتی برای اون مناطق به صورت رگبارهایی متوسطی دیده می شه.
      شرایط جهت بارش در روز چهارشنبه در این مناطق به صورت سیستمی فراهم نیست مگر اینکه بر اثر تابش خورشید همرفت های محلی بخواد اتفاق بیوفته بنابر این سیزده بدر خوبی در پیش دارید.
      دریاهای اطراف ایران وسعت و پهنای لازم به مانند مدیترانه ندارند مضاف بر اینکه دریای مدیترانه در موقعیت خاص چغرافیایی واقع شده و عواملی مثل روباد جبهه قطبی می تونه بر سیکلون زائی دریا تاثیر بگذاره.
      دریایی مثل سرخ هم سیکلون زا نیست و از حیث آب و هوایی بر دو شرایط به ایران تاثیر می گذاره :1- کمفشار حرارتی فاقد عمق در منطقه سودان که ذاتا توانایی ایجاد بارش نداره بلکه تحت عواملی می تونه با کسب رطوبت عمق لازم جهت ایجاد بارش در مناطقی از کشور رو بدست بیاره. 2- همگرایی دریای سرخ

  3. سلام استاد
    وضعیت فارس وبخصوص مناطق مرکزی این استان (منطقه ما) از امروزتا اواخراردیبهشت را چطور پیش بینی میکنید ان شا الله
    ممنون از زحماتتون

    1. سلام علی جان

      پایان فصل بارش در نیمه جنوبی بخصوص جنوب شرق کشور زودتر از سایر مناطق کشور فرا می رسه این به دلیل بالا آمدگی کمربند جهانی فشار و عقب رفت سامانه های بادهای غربی به سمت عرض های شمالی تر هست. به هر روی بر طبق نرمال های بلند مدت موجود در مناطق استان فارس بر طبق الگوها کاهش بارش ها نسبت به نرمال این مناطق در مدل ها دیده نمی شه و به نظر می رسه روند نرمال بارش ها در این مدت اتفاق بیوفته.

      با سپاس

      1. سلام مجدد به محضر استاد
        با نهایت تشکر از شما بخاطر حوصله ای که به خرج میدهید وبصورت ریز جواب میدهید
        انشاالله که هرچی از خدا بخواهی نصیبت بشه

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *