پیش بینی فصلی پاییز 96: سال های آنالوگ مشابه با وضعیت احتمالی پاییز 96 با تاکید بر الگوی دمایی و فشار تابستان جاری (شماره 5)

در این پیش بینی به بررسی سال های آنالوگ مشابه با پاییز 96 با تمرکز بر شرایط دمایی و الگوی فشار تابستان جاری و ارتباط آن با پاییز پیشرو پرداختیم.

همانطور که در پست تحلیل سینوپتیک تیر ماه 96 بدان اشاره شد اولین ماه تابستان امسال در شرایطی سپری شد که به طور عمده میانگین بارش ها در سطح کشور گرایش به کاهش را نشان داد، لذا تیر ماه امسال در زمره تیر ماه های خشک تر نسبت به شرایط بلند مدت قرار داشت. (برای اطلاعات بیشتر به پست تحلیل سینوپتیک تیر 1396 مراجعه نمائید):

بارش و دمای تیر 96:

“همانطور که از خروجی نمودار تغییرات بارندگی استانی تیر 96 از مرکز ملی خشکسالی و مدیریت بحران بر می آید، تیر 96 در کل ماه خشکی نسبت به میزان مقادیر بلند مدت بوده ست، بطوری که میانگین بارندگی کشور 11 % کاهش را نشان می دهد. در بین 31 استان کشور 21 استان با بارش های کمتر از نرمال و 10 استان با بارش های فراتر از نرمال با درجات متفاوتی طی تیر ماه 96 مواجه بوده اند. طی تیر 96 بیشترین میزان کاهش بارندگی ها از آن استان کهکیلویه و بویر احمد و پس از آن خوزستان بترتیب با 100% و 99.8 % و استان مرکزی با 406.8 % پر بارش ترین ایستگاه های کشور نسبت به میزان مقادیر بلند مدت خود طی تیر ماه بوده اند.”

“طی تیر 96، عمده استان های واقع در شرق _ مرکز کشور دارای متوسط دمای کمتر از نرمال بوده و هوا به نسبت در مقایسه با حدود نرمال بلند خنکتر بوده است؛ استان های خراسان رضوی، شمالی، جنوبی، نیمه شمالی سیستان و بلوچستان، فارس، اصفها ن و یزد بین 0.5 تا 1.5 درجه سلسیوس کمتر از نرمال های بلند مدت تیر ماه بوده اند. در مقابل بخش های غربی کشور از میانگین دمای ماهیانه گرمتری نسبت به نرمال های بلند مدت برخوردار بوده اند؛ استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل، کردستان، زنجان، قزوین، همدان، کرمانشاه، و خوزستان بین 0.5 تا 2.5 درجه سلسیوس گرمتر از میزان نرمال طی تیر ماه واقع بوده اند. نوار ساحلی خزر در شمال و کرانه های جنوبی کشور نیز از قاعده میانگین دمای هوا گرمتر طی تیر ماه 96 استثنا نبوده اند؛ در کرانه های دریا خزر بین 0.5 تا 2 درجه سلسیوس (روند افزایشی میانگین دمای هوا تیر ماه از شرق به غرب) و در کرانه های جنوبی کشور بین 1 الی 2 درجه سلسیوس هوا گرمتر از نرمال بلند مدت بوده ست. “

این شرایط موضوع بررسی سال های آنالوگ مشابه ای شد که در آن ها تابستان ها با الگویی شبیه به گرمایش غرب و سرمایش شرق کشور باشد، در نهایت 9 سال مشابه در این خصوص بدست آمد: 1329، 1336، 1339، 1349، 1371، 1372، 1385، 1389 و 1393.

 الگوهای ترسیم شده نابهنجاری ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال و متوسط فشار سطح دریا برای پاییز بعد از این تابستان ها به طور میانگین در پلات های ذیل به نمایش درآمده اند. در این نقشه ها مشاهده می شود که بر روی نواحی شمالی اقیانوس اطلس، غرب روسیه تا شرق مدیترانه با یک منطقه پر ارتفاع (آنومالی مثبت) همراه می باشد. بر روی غرب اروپا مرکز فعال ناوه کم ارتفاع عمیقی قرار دارد که با الگوهای چرخندی در غرب اروپا _ شرق اقیانوس اطلس همراه می باشد. از اینرو فاز غالب شاخص شرق اطلس _ غرب روسیه (EA_WR) طی پاییز سال های مورد اشاره منفی می باشد.
وجود الگوی گردش آنتی سیکلونی در لایه تراز میانی در عرض های شمالی و گسترش زبانه های توده هوای پرفشار تا حومه دریا کاسپین و آسیا میانه موجب می گردد که در طی پاییز سال هایی که چنین الگویی غالبیت دارد، ریزش هوای خنک شمالی بر روی نیمه شرقی کشور از فراوانی بالاتری بالاتر بوده و در نیمه غربی و شمال غرب فرارفت هوای گرم جنوبی غالب ست.

همبستگی الگوی فاز مثبت و منفی شاخص EA-WR  با بی هنجاری های ارتفاع تراز 500، متوسط فشار سطح دریا، بارش و دما طی فصل پاییز در تصویر ذیل به نمایش درآمده ست:

همانطور که مشاهده می شود در پاییز سال هایی که الگوی شرق اقیانوس اطلس – غرب روسیه در فاز منفی خود بسر می برد، با افزایش میزان ارتفاع تراز لایه 500 هکتوپاسکال بر روی سرتاسر غرب روسیه، شرق اروپا تا شمال خاورمیانه همراه می باشد. این پشته بلاک مانع از تاثیر گذاری سامانه های مهاجر غربی به زون شمال غربی کشور می گرد در نتیجه مقادیر بارش ها در پهنه شمال غرب و نوار ساحلی جنوب غربی خزر تمایل به کاهش را نسبت به بلند مدت نشان می دهد. در عرض های جنوبی کشور جبهه بارشی دریا سرخ – عربستان گرچه تضعیف می گردد اما بواسطه همگرایی معکوسی شکل گرفته در منطقه جریان ضعیفی از بارش ها به سمت جنوب غرب کشور تا پهنه مرکزی محتمل ست.

بطور کل الگوهای دمایی سرمایش شرق _ گرمایش غرب کشور طی الگوی فاز منفی EA-WR شایع می باشد.

در بررسی 9 سال آنالوگ مشابه، بالاترین میزان مشابهت به وضعیت تابستان جاری، از آن سال های 1339، 1371، 1385، 1389 و 1393 می باشد:

در برآیند الگوی این سال ها مشاهده می شود که پشته پر ارتفاع در جانب شمال و شمال غرب منطقه ضمن کاهش تاثیر توده هواهای مهاجر غربی، سبب القای الگوی آنتی سیکلونی در سطح منطقه خواهد شد. در جانب جنوب منطقه، بی هنجاری منفی ارتفاع با الگوی نابهنجار گردش چرخندی سبب  برقراری همگرایی معکوس بر روی دریا سرخ _ عربستان خواهد شد. شرایط متوسط فشار سطح دریا بیانگر فعالیت فرابار در عرض های جنب قطبی اروپا و شمال غرب روسیه بوده و زبانه های ناشی از آن تا آسیا میانه گسترش را محتمل می گردد، الگوی آنتی سیکلونی در جانب شمال شرق منطقه (آسیا میانه) موجب شارش های سرد در زون شرقی کشور می گردد.

در پی سال های آنالوگ (9 ساله و 5 ساله) مورد اشاره در بیشتر مناطق کشور تلورانس بی هنجاری بارش سه ماهه پاییز به طور کل در رنج متوسط 5+- میلی متر در روز واقع می باشد. طی میانگین 5 سال آنالوگ با بالاترین تشابه به تابستان جاری، بی هنجاری هایی بین 0.5- تا 1.0- میلی متر در روز بر روی بخش هایی از کرانه های جنوب غربی دریا خزر، نشان دهنده  گرایش به الگوی های نسبتا خشک در جانب غربی دریا کاسپین می باشد.

فعالیت دریا سرخ بر روی زون جنوبی _ مرکزی آن در هر دو الگو دیده می شود و با توجه به الگوهای بارشی این فعالیت با مکانیسم همگرایی معکوس در سطح منطقه شکل گرفته و تاثیر گذاری خود را بر روی فلات ایران نشان می دهد.

از نظر دمایی نیز الگوی سرمایش شرق – گرمایش غرب غالب می باشد.

پیش بینی فصلی پاییز 96: بررسی خروجی اوت 2017 مدل NMME ،CFSv2، ECMWF و JMA (شماره 4)

در این پیش بینی به بررسی آخرین برونداد مدل های جهانی NMME ،CFSv2، ECMWF و JMA  در ارتباط با الگوی گردش جوی ماه های اکتبر – دسامبر 2017 (پاییز 96) پرداختیم.

در ذیل به اعم موارد مطرح شده در این پیش بینی می پردازیم:

  • هر سه مدل CFSv2، ECMWF و JMA به بروز فاز غالب مثبت NAO طی فصل پاییز 96 تاکید دارند، در این وضعیت هر دو توده آب و هوایی فروبار ایسلند و فرابار آزور در میزان شدت خود افزایش را نشان می دهند. مدل CFSv2 به بروز فاز سرد شاخص ENSO طی فصل پاییز 96 اعتقاد داشته و بی هنجاری منفی SST بر روی حاره شرق تا مرکز اقیانوس اطلس در خروجی مدل دیده می شود.
  • غالب مدل های مورد بررسی به دیرهنگامی خاتمه گردش موسمی هند طی ابتدای فصل پاییز 96 تاکید دارند که این شرایط می تواند در تاخیر بارش ها طی فصل پاییز 96 موثر باشد.
  • به دلیل پیش بینی شرایط فاز سرد ENSO به همراه فاز مثبت NAO طی پاییز 96 و همینطور گرمایش نسبی SST  آب های دریا کاسپین، مدل CFSv2، بروز بارش های نرمال تا فراتر از نرمال طی ماه های اکتبر و دسامبر 2017 بر روی نوار ساحلی خزر پیش بینی نموده، خروجی مدل JMA با توجه به تقویت جریانات شمالی (جنوبسو) بی هنجاری مثبت بارش را بر روی نوار ساحلی خزر طی ماه اکتبر 2017 تا 1+ میلی متر در روز نشان می دهد.
  • مدل ECMWF بر خلاف دو مدل CFSv2 و JMA بر روی کرانه های دریا خزر درجاتی از بی هنجاری منفی بارش را پیش بینی کرده ست، این بی هنجاری منفی بارش به سبب تسلط پشته ارتفاعی در لایه های تراز 500 هکتوپاسکال  بر روی عرض های شمالی تر آسیا و همپوندی آن با پرفشار جنب حاره فعال در غرب منطقه می باشد که سبب ایجاد پدیده بلاک و عدم تاثیر مناسب سامانه های کم ارتفاع به روی منطقه می گردد.
  • همه مدل ها بر روی شمال غرب کشور امکان بی هنجاری منفی بارش را در نظر گرفته اند.
  • بر اساس همه مدل های مورد بررسی، بر روی پهنه مرکزی ایران سیگنال واضحی از بی هنجاری بارش دیده نمی شود، در برخی از نواحی امکان بی هنجاری منفی بارش به شکل نسبی دیده می شود.
  • هر سه مدل NMME ،CFSv2 و JMA بر روی نیمه شرقی دریا مدیترانه و دریا سرخ بی هنجاری منفی بارش پیش بینی نموده اند که به سبب کاهش فعالیت سامانه های کم ارتفاع دینامیک بر روی سطح دریا مدیترانه و به دنبال آن کاهش همگرایی بروی ریف دریا سرخ طی سه ماهه پاییز 96 می باشد. مدل ECMWF نیز بی هنجاری های منفی بارندگی را بر روی عرض دریا مدیترانه تا قفقاز و دریا کاسپین پیش بینی نموده اما به جریان بارشی مثبت بر روی شمال دریا سرخ تاکید دارد.
  • مدل ECMWF به الگوی دمایی معتدل یا کمتر از نرمال بر روی پهنه نیمه شرقی ایران و بی هنجاری مثبت متوسط دما بر روی بخش های غربی کشور اذعان دارد، در مقابل مدل CFSv2 به الگوهای دمای معتدل یا کمتر از نرمال بر روی غرب منطقه و نیمه غربی ایران و بی هنجاری مثبت متوسط دما بر روی جنوب شرق و میانه شرقی ایران طی پاییز 96 تاکید دارد.
  • مدل JMA برای ابتدای فصل (اکتبر 96) الگوی سرمایش بر روی بخش های شرق و شمال شرق کشور تا 1- درجه سلسیوس پیش بینی نموده ست.
  • مدل NMME بطور کل گرمایش کلی برای کشور طی پاییز 96 ترسیم نموده ست که بی هنجاری مثبت دما در پهنه غرب و جنوب کشور بیش از سایر مناطق بارزتر و با احتمال بالاتری دیده می شود.

 

1- مدل مرکز پیش بینی های میان مدت منطقه اروپا (ECMWF)

الگوی متضاد بی هنجاری منفی و مثبت ارتفاع و فشار در لایه های جو بر روی شمال شرق و غرب میانه اقیانوس اطلس شمالی بیانگر تشدید توده آب و هوایی فروبار ایسلند و فرابار آزور طی سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 می باشد. این شرایط که غالب بودن فاز مثبت  نوسان NAO را نشان می دهد موجب می شوده که مسیر اصلی حرکت توده هوای آب و هوایی به سمت عرض های جغرافیایی بالاتر جابجا شده و برای سرتاسر شمال غرب و شمال اروپا آب و هوای سرد و مرطوبی را طی پاییز پیشرو رقم بزند. در مقابل بر روی نوار جنوبی اروپا و دریا مدیترانه آب و هوای گرم و خشکتری پیشرو خواهد بود.

با حاکمیت الگوی سیکلونی (چرخندی) بر روی شرق اطلس شمالی _ اسکاندیناوی که با بی هنجاری منفی ارتفاع تراز میانی و فشار سطح دریا همراست و الگوی آنتی سیکلونی (واچرخندی) بر روی آسیا و غرب روسیه با بی هنجاری مثبت ارتفاع میانی و فشار سطح دریا، الگوی غالب نوسان EA-WR طی پاییز 96 منفی خواهد بود، منفی بودن این الگو سبب فرارفت مثبت (هوای گرم) بر روی نیمه مرکزی _ شرقی اروپا و غرب آسیا شده و بر روی آسیا شرقی _ مرکزی تا میانه فرارفت منفی (هوای خنک) غالب می گردد. الگوهای بارش در این شرایط به صورت بی هنجاری منفی (کاهشی) در نواحی از شمال غرب و کرانه های دریا خزر نمایان می گردد.

شرایط الگوی بارش و دمایی منطقه طی پاییز 96 :

2- مدل سامانه پیش بینی اقلیمی (CFSv2)

مهمترین نکته طی پاییز 96 در چشم انداز مدل CFSv2، بی هنجاری منفی ارتفاع بر روی شمال و مثبت ارتفاع بر روی میانه اقیانوس اطلس که بیانگر غلبه فاز مثبت شاخص NAO می باشد.
طی ماه اکتبر 2017، بر روی شرق اقیانوس اطلس تمرکز پشته پرارتفاع با بی هنجاری مثبت اتفاع تراز میانی 700 هکتوپاسکال به همراه الگوی گردش بی هنجار آنتی سیکلونی (واچرخندی) دیده می شود که با کشیدگی خطوط هم ارتفاع بر روی دریا سیاه و شرق مدیترانه توام خواهد شد، سرتاسر جنب حاره جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا میزان ارتفاع تراز 700 پاسکال نرمال تا بالاتر از نرمال به میزان 8+ متر پیش بینی می شود که قوی تر از نرمال بودن کمربند پر ارتفاع جنب حاره در ابتدای فصل پاییز را نشان می دهد. بر روی جنوب غرب روسیه و شمال دریا کاسپین الگوی گردش سیکلونی به چشم می خورد که با میزان ارتفاع تراز 700 نرمال تا 8- متر واقع می باشد. میانگین خطوط هم ارتفاع بر روی نیمه شرقی مدیترانه تا غرب ایران الگویی متمایل به جنوب غربی را نشان می دهد که بیانگر وجود گرادیان نسبی در سطح منطقه برای بروز ناپایدارها طی اوایل فصل می باشد.
در ماه نوامبر 2017، همچنان که بی هنجاری های منفی در سرتاسر شمال اقیانوس اطلس و عرض های شمالی اوراسیا مبین حرکت توده های هوا در عرض های بالاتر به شکل مداری می باشد، بر روی جنوب غرب اروپا الگوی گردش واچرخندی حاکمیت داشته و بر روی شرق مدیترانه برآیند جریانات شرایط الگوی سیکلونی را نشان می دهد. بر روی سرتاسر جنوب غرب آسیا و خاورمیانه متوسط میزان ارتفاع تراز 700 هکتوپاسکال نرمال تا 8+ متر فراتر از نرمال های بلند مدت را نشان می دهد که بیانگر استیلای پر ارتفاع نسبی در منطقه می باشد.
طی ماه دسامبر 2017، جریانات اصلی چیره بادهای غربی در عرض های معتدله شمالی واقع بوده و همچنان الگوهای مداری در این عروض حاکم می باشد، واچرخند حد فاصل میانه اقیانوس اطلس تا بخش غربی دریا مدیترانه موجب یک جریان نسبتا مستقل از جریان اصلی عرض های بالایی به شکل فراز و فرود بر روی جنوب اروپا و سرتاسر دریا مدیترانه ایجاد شود. بر روی روسیه مرکزی بی هنجاری منفی ارتفاع تراز 700 هکتوپاسکال بین 8- تا 16 – متر بیانگر تقویت الگوی گردش سیکلونی بر روی آسیا مرکزی طی دسامبر 2017 می باشد. چنین شرایطی موجب می گردد، که وضعیت همگرایی در طبقات جو بر روی آسیا مرکزی و شرقی تقویت گردد لذا به سبب تقویت موج های کوتاه، جریانات بارشی که از مسیر سامانه های توده هوای غربی به این بخش حرکت می کنند، بصورت بی هنجاری مثبت بر روی مرکز _ شرق روسیه ظاهر می گردد.

الگوهای بارشی طی سه ماهه پاییز 96 نشان می دهد که بطور کل بر روی بخش های شرقی مدیترانه و دریا سرخ بی هنجاری های منفی بارش به چشم می خورد، به عبارت دیگر از منظر مدل CFSv2 شرایط سیکلون زائی و یا عبور سامانه های کم ارتفاع از دریا مدیترانه به شکل کلاسیک و نرمال خود نبوده و در نتیجه در این بخش میزان بارش ها طی ماه های پاییز گرایشی به سمت کاهش را نشان می دهد، بی هنجاری منفی بارش بر روی حاره شرقی، شمال شرق آفریقا و دریا سرخ به سمت عربستان نیز بیانگر کاهش یا تضعیف شرایط همگرایی دریا سرخ می باشد که می تواند به 2 عامل باز گردد:

1- عامل مهم آن کاهش عبور سیکلون های بادهای غربی از مسیر دریا مدیترانه و در نتیجه کاهش عامل سیکلونی (چرخندی) در سطح منطقه

2- عدم موقعیت مناسب واچرخند جنب حاره ای بواسطه نوسانات مداری یا نصف النهاری که بتواند با عامل سیکلونی بادهای غربی در سطح منطقه مچ شده و همگرایی دریا سرخ را تقویت بخشد.

همانطور که پیشتر اشاره شد، طی پاییز 96 مسیر اصلی جریانات توده های هوا از عرض های بالاتر در سرتاسر اوراسیا خواهد بود، این شرایط با توجه به فشردگی خطوط هم ارتفاع تراز 700 هکتوپاسکال مجزا شده با عرض های معتدله مرکزی دیده می شود، یک مسیر خطوط هم ارتفاع 700 هکتوپاسکال فشرده تر بر روی مسیر دریا مدیترانه و سرتاسر جنوب اروپا دیده می شود که یک جریان ضعیف عبور موج های کوتاه می باشد. میانگین خطوط هم ارتفاع تراز 700 هکتوپاسکال برای سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 بیانگر خطوط هم بسته 315 ژئوپتانسیل دکامتر بر روی جنوب شبه جزیره عربستان می باشد که فراوانی تمرکز مرکز پر ارتفاع جنب حاره ای را در مختصات یاد شده نشان می دهد، این شرایط در ترکیب با تقویت نسبی فرابار ایسلند بعنوان یک مرکز کم ارتفاع واحد در شمال غرب اروپا و شمال اقیانوس اطلس برقراری شرایط بارشی کلاسیک طی پاییز 96 بر روی ایران را کاهش می دهد.

بر خلاف مدل ECMWF، میزان بارش های کرانه های دریا خزر نرمال و تمایل به بالاتر از حد هنجار را نشان می دهد، شرایط افزایش بارش بویژه طی ماه اکتبر 2017 (9 مهر لغایت 9 آبان 96) و در درجات بعدی طی ماه دسامبر 2017 (10 آذر لغایت 10 دی 96) بر روی کرانه های دریا خزر طی برونداد مدل CFSv2 دیده می شود، این شرایط را باید در ترکیب با 2 عامل در نظر گرفت:

1- بدنبال چشم انداز گرایش SST سردتر از نرمال بر روی نواحی شرقی و مرکزی حاره اقیانوس آرام که با درجاتی از گرایش به فاز لانینا شاخص ENSO دیده می شود، الگوهای آنتی سیکلونی در سطح منطقه بارزتر می گردند، از طرفی افزایش الگوهای آنتی سیکلونی ناشی از فاز مثبت شاخص NAO که با تقویت پرفشارهای مهاجر غربی و گسترش زبانه های غربی فرابار سیبری در منطقه عمل می کند. تحقیقات نشان داده اند ترکیب فاز سرد (منفی) ENSO با فاز گرم (مثبت) NAO غالبا به افزایش بارش های سواحل خزر کمک می نمایند.

2- افزایش بی هنجار SST در لایه سطحی آب دریا خزر بشکل گرمایش فراتر از نرمال طی برهه های اخیر که افزایش تفاوت دمایی بین جریانات عبوری روی خزر و سطح آب را ایجاد می نماید.

با چشم انداز بی هنجاری های منفی بارشی بر روی نیمه شرقی مدیترانه و تضعیف در همگرایی دریا سرخ اشاره ها باید به سمت دامنه های غربی زاگرس و جنوب غرب کشور رود، برای این مناطق زبانه های کمفشار دریا سرخ و همگرایی مناسب با مدیترانه جهت بارش های موثر پاییز بسیار حائز اهمیت می باشد. با توجه به آنکه در پیش بینی وضعیت موسمی شبه قاره هند در بخش های قبلی به اطلاع رسید، مونسون طی اواخر تابستان مولفه های جوی قوی تر را نشان می دهد که گرایش به دیرهنگامی خاتمه گردش موسمی محتمل می باشد، با دیر هنگامی در خاتمه گردش موسمی شبه قاره هند، کمربند پر ارتفاع جنب حاره در ابتدای فصل دیرتر به عرض های جنوبی عقب نشینی می در نتیجه تاخیر در آغازگری بارش های پاییز امسال می تواند رخ دهد و بارش ها در بخش هایی از غرب کشور گرایش به کاهش را بویژه در نیمه اول فصل پاییز نشان دهند.

الگوی دمایی فصل پاییز 96 از منظر مدل CFS با بی هنجاری های منفی تا نرمال در غرب منطقه و مثبت آن بر روی جنوب، جنوب شرق و بخش های شرقی کشور می باشد که در تضاد با الگوهای ترسیم شده مدل ECMWF می باشد. در بخش های شرقی مدیترانه، سیاه، غرب خاورمیانه و پهنه وسیعی از ایران نابهنجاری دما متوسط فصل پاییز 96 بین 0.5+- درجه سلسیوس نوسان پیش بینی می شود و در بخش های جنوب، جنوب شرق و نواحی از شرق ایران بی هنجاری تا حدود 1+ درجه سلسیوس انتظار می رود.

3- اسمبل مولتی مدل آمریکای شمالی  (NMME)

نقشه احتمالاتی مدل NMME طی مجموع پاییز 96 برای شمال غرب و دامنه های شمالی رشته کوه زاگرس، دامنه های البرز غربی و سواحل جنوب غربی خزر احتمال حدوداً 40 درصدی در برخی از نواحی شمال غرب کشور تا 50 درصد بی هنجاری منفی (کاهش بارش) را نشان می دهند در سایر مناطق کشور سیگنال واضحی از نوع بی هنجاری در سه ماهه پاییز 96 به چشم نمی خورد.

در ماه اکتبر 2017 سیگنال هایی از بی هنجاری بارش ها در شمال غرب، دامنه های البرز غربی و سواحل جنوب غربی خزر نمایان گردیده ست که نشان می دهد تاثیر بیشتر سامانه های بارشی در این برهه از فصل پاییز 96 بیشتر در پهنه شمال غرب، البرز غربی و سواحل جنوب غربی خزر می باشد. بیشتر سیگنال ها در این بخش از کشور طی این ماه 40 درصد احتمال بی هنجاری بارش دیده می شود.

در طی ماه نوامبر 2017، سیگنال های بارشی به مرکز و جنوب غرب کشور نیز خواهد رسید. بارش ها در پهنه شمال غرب، دامنه های البرز غربی، نقاطی از غرب و سواحل جنوب غربی خزر سیگنال ها بارشی احتمالی حدوداً 40 درصدی نرمال بارش را نشان داده در مناطقی از شمال غرب کشور احتمال 40 درصدی بی هنجاری مثبت بارش ها دیده می شود. در البرز مرکزی، ساحل شرقی خزر، مرکز، جنوب غرب کشور (خلیج فارس میانی) سیگنال های کاهش بارندگی ها نمایان می گردد، بین 40 تا 50 درصد احتمال بی هنجاری بارش دیده می شود. بر روی نواحی شمالی شرق و دامنه های البرز شرقی طی ماه نوامبر 2017 سیگنال های واضحی از بی هنجاری مثبت بارش با احتمال 40 در برخی از نقاط تا 50 درصدی پیش بینی می شود.در پهنه شرق و جنوب شرقی کشور سیگنال های بارشی هنوز نمایان نشده اند.

در ماه دسامبر 2017، برای نیمه شمالی و باند غربی کشور سینگال ها عمدتا به سمت بی هنجاری منفی (کاهشی) بارش می باشد، بیشترین میزان احتمال بی هنجاری منفی بارش بر روی شمال شرق، دامنه های شرقی البرز و نقاطی از جنوب غرب کشور تا 50 درصد احتمال بی هنجاری منفی بارش پیش بینی می شود. بر روی پهنه مرکزی و غرب نیمه جنوبی کشور علایمی از بارش های نرمال و فراتر از نرمال بلند مدت بارز می باشد.

نقشه بی هنجاری بارش سه ماهه پاییز 95 از منظر مدل NMME بر روی سرتاسر نیمه شرقی مدیترانه، دریا سرخ،بخش های شمالی شبه جزیره عربستان نواحی با بارش های متمایل به کمتر از نرمال بلند مدت دیده می شد. در نواحی از شمال غرب، سواحل جنوب غربی خزر، شمال خلیج فارس و نواحی از شرق کشور مناطقی با بارش های کمتر از نرمال طی فصل پاییز 96 پیش بینی می شود. نقشه احتمالاتی بی هنجاری مجموع بارش پاییز 96 بیانگر احتمال بی هنجاری مثبت بارش بر روی بخش هایی از شمال شرق، دامنه های البرز شرقی و بطور کل شرق نیمه شمالی کشور بوده برخی از نواحی شمال غرب، شمال خلیج فارس و شرق کشور احتمال بی هنجاری منفی بارش طی فصل پاییز 96 وجود خواهد داشت.

از نظر دمایی بطور کل چشم انداز پاییز 96 از منظر مدل NMME گرمایش نسبت به نرمال دیده می شود، نیمه جنوبی و غرب کشور عمده بی هنجاری مثبت متوسط دما هوا طی فصل پاییز 96 پیش بینی می شود.

4- مرکز آب و هوایی توکیو TCC (مدل JMA)

الگوی مرتبط با تابع جریان تراز 850 هکتوپاسکال از منظر مدل JMA نشان می دهد که طی ماه اکتبر گردش موسمی شبه قاره هند هنوز هم تداوم دارد! الگوی گردش نابهنجار سیکلونی بر روی آب های دریا عرب و همینطور حاره جنوب اقیانوس هند منجر به تداوم جریانات جت سومالی در راستای جنوب غربی در اقیانوس اقیانوس هند به طرف شبه قاره می گردد. بر روی شبه جزیره بالکان یک منطقه با الگوی گردش نابهنجار قوی آنتی سیکلونی (واچرخندی) مستقر می باشد در مقابل بر روی آسیا الگوی سیکلونی (چرخندی) متمرکز می باشد که بر هم کنش آن وجود جریانات شمالی (جنوبسو) بر روی دریا کاسپین طی اکتبر 2017 می باشد، این الگوی وزش باد شمالی به همراه الگوی ادغام زبانه های توده هوای پرفشار مهاجر غربی با پرفشار آسیایی و بی هنجاری مثبت فشار تا 2+ هکتوپاسکال بر روی دریا کاسپین منجر به آنومالی مثبت بارش ها تا 1+ میلی متر / روز می گردد.

بر روی دریا مدیترانه میزان متوسط فشار سطح دریا (MSLP) بین 1+ تا 2+ هکتوپاسکال در بخش های شرقی و بر روی دریا سرخ و شبه جزیره عربستان تا 1+ هکتوپاسکال بالاتر از نرمال بلند مدت می باشد، که بیانگر تضعیف سیکلون زائی دریا مدیترانه و یا عبور سامانه های چرخندی و نیز تضعیف زبانه های توده هوای کمفشار تراف معکوس دریا سرخ می باشد.

بر روی اقیانوس اطلس شمالی طی ماه اکتبر 2 قطب متضاد با بی هنجاری الگوی گردش سیکلونی بر روی شمال و آنتی سیکلونی بر روی میانه اقیانوس اطلس شمالی ناشی از تشدید توده هوای فروبار ایسلند و فرابار آزور بوده و فاز مثبت شاخص NAO را نشان می دهد.

طی ماه نوامبر نیز زبانه های توده هوای پرفشار آسیا بر روی سرتاسر منطقه تا 1+ هکتوپاسکال قوی تر از نرمال دیده می شود و بر روی دریا مدیترانه غربی و جنوب دریا سرخ تا 1- هکتوپاسکال کمتر از نرمال بلند مدت و در نیمه شرقی مدیترانه تا 1+ هکتوپاسکال بالاتر از نرمال بلند مدت پیش بینی می شود. بر روی شبه قاره هند، دریا عرب و شمال اقیانوس هند میزان متوسط فشار سطح دریا تا 1- هکتوپاسکال کمتر از نرمال بوده که الگوی مناسب فشاری در سطح منطقه محسوب نمی گردد.

در سطح منطقه همچنان الگوهای بی هنجار آنتی سیکلونی برقرار می باشد و الگوی جریانات بر روی عرض های شمالی منطقه به صورت جریان های شمالی – شمال شرقی می باشد. بر روی دریا عرب الگوی های سیکلونی همچنان تداوم دارند و بر روی دریا سرخ همگرائی معکوس را بوجود آورده ست.

الگوی بی هنجاری بارش طی ماه اکتبر 2017 بیانگر بی هنجاری منفی بارش تا 1- میلی متر / روز در بیشتر مناطق کشور می باشد، طی ماه اکتبر بی هنجاری بارش ها بر روی نوار ساحلی خزر تا 1+ میلی متر / روز بالاتر از حد نرمال پیش بینی می شود. متوسط دما هوا طی این ماه به صورت بی هنجاری منفی تا 1- درجه سلسیوس در پهنه شرقی، شمال شرق و نوار ساحلی خزر می باشد، در سایر مناطق وضعیت دمایی نرمال تا 1+ هکتوپاسکال بالاتر از نرمال بلند مدت انتظار می رود. طی ماه نوامبر نیز بی هنجاری بارش تا 1- میلی متر / روز در بیشتر مناطق کشور تداوم خواهد داشت و متوسط دما هوا در سطح کشور تا 1+ هکتوپاسکال بالاتر از نرمال های بلند مدت پیش بینی می شود.

هشدار مهم: راند آخر، مونسون هند قوی تر می شود!

نکات این بخش:

  • تقویت بادهای جنوب غربی جت سومالی بر روی اقیانوس هند شمالی و افزایش گسیل رطوبت به ناحیه موسمی شبه قاره.
  • فاز شماره 4 تا 5 شاخص MJO در ماه سپتامبر در برگیرنده منطقه واگرایی تراز 200 هکتوپاسکال جنوب شرق آسیا که بیشتر نواحی آسیا و کل شبه قاره هند را در بر گرفته، با بی هنجاری منفی پتانسیل سرعت تراز 200 هکتوپاسکال در این مناطق همراه می باشد.
  • کمفشار فصلی در سطح منطقه گرایش به قوی تر از نرمال بلند مدت را نشان می دهد.مرکز پرفشار آزور و زبانه های شرقی آن بر روی دریا مدیترانه نرمال تا 1+ هکتوپاسکال قوی تر از نرمال می باشد، شاخص NAO طی ماه سپتامبر گرایش به مقادیر مثبت را نشان می دهد این فاز در تقویت فعالیت توده هوای موسمی هند نقش مثبتی را ایفا می نماید.
  • آنومالی SST ماه سپتامبر 2017، بر روی سرتاسر شرق تا مرکز حاره اقیانوس آرام بین 0.5- تا 1- درجه در نواحی معدودی تا 1.5- درجه سلسیوس، بر روی پهنه اقیانوس هند، میانگین SST نرمال تا 0.5+ درجه سلسیوس فراتر از نرمال بوده که در نواحی از آب های دریا عرب و شمال اقیانوس هند غربی تا 1+ درجه سلسیوس افزایش می یابد. میزان بی هنجاری میانگین SST در ناحیه نینو 3.4 طی ماه سپتامبر 2017 شرایط فاز خنثی – سرد ضعیف و وضعیت شاخص IOD نیز بیانگر فاز خنثی با گرایش ضعیف به مقادیر مثبت را طی ماه سپتامبر 2017 نشان می دهد. هر دو وضعیت شاخص در جهت تقویت موسمی شبه قاره طی ماه سپتامبر 2017 نقش مثبت دارند.
  • تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال بیانگر تقویت واچرخندی پرفشار فلات تبت طی ماه سپتامبر بوده؛ بر روی سرتاسر جنوب غرب  و جنوب آسیا میزان بی هنجاری تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال مقادیر مثبت را نشان می دهد، این مقادیر مثبت به منزله تقویت الگوی بی هنجاری واچرخندی تراز فوقانی و بالاسویی بی هنجار روباد جنب حاره آسیا نسبت به موقعیت نرمال آن طی ماه سپتامبر 2017 می باشد. الگوی واچرخندی قوی فلات تبت (یک واچرخند در لایه های فوقانی جو) بعنوان سیستم تهویه توده هوای موسمی شبه قاره نشان دهنده قوی تر از نرمال بوده فعالیت موسمی طی سپتامبر 2017 را نشان می دهد.
  • هر دو مدل JMA و CFSv2 بیانگر بارش های نرمال تا فراتر از نرمال بر روی بیشتر مناطق شبه قاره هند، دریا عرب، عمان، جنوب پاکستان و بخش هایی از جنوب شرق ایران طی ماه سپتامبر 2017 می باشد.

مشروح پیش بینی مونسون طی ماه سپتامبر 2017 

نمودار نوسان شاخص موسمی شبه قاره هند در باز زمانی یکساله؛ خطوط آبی (میانگین نرمال بلند مدت شاخص موسمی هند)، خطوط قرمز رنگ میانگین مقادیر 5 روز متوالی شاخص و خطوط مشکلی به همراه دوایر تو خالی مقادیر روزانه شاخص را نشان می دهد. همانطور که از نمودار فوق دیده می شود بر اساس بلند مدت شاخص موسمی هند از اواسط ماه اوت روند نزولی (تضعیف) را در پیش خواهد گرفت.

بررسی جدیدترین خروجی مدل آب و هوایی JMA از مرکز آب هوایی توکیو (TCC) نشان دهند تقویت مجدد توده هوای موسمی هند در ماه سپتامبر 2017 (10 شهریور لغایت 9 مهر 96) می باشد. الگوی خاصی از مولفه های مختلف آب و هوایی در لایه تراز های پائینی تا فوقانی در این تغییر رویه فعالیت موسمی دخیل هستند که در این نوشتار سعی می گردد به زبانی هر چه ساده تر و مختصر به تشریح آنها پرداخته شود:

1- الگوی تابع جریان تراز 850 هکتوپاسکال (PSI850)

در چشم انداز الگوی میانگین و آنومالی تابع جریان تراز 850 ماه سپتامبر 2017، ما با یک منطقه وسیع از الگوی گردش نابهنجاری سیکلونی (نواحی آبی رنگ با مقادیر منفی) بر روی سرتاسر شمال آفریفا، خاورمیانه و غالب قاره آسیا همراه می باشد، از طرفی بر روی منطقه مرکزی اروپا الگوی گردش واچرخندی (آنتی سیکلونی) با رنگ کرم و مقادیر مثبت متمرکز می باشد.

الگوی گردش سیکلونی بر روی خاورمیانه با یک مرکز گردش آنتی سیکلونی بر روی آب های جنوبی هند همراه می باشد بر هم کنش بین این دو الگوی سبب تقویت بادهای جنوب غربی بر روی سرتاسر اقیانوس هند شمالی به طرف شبه قاره هند می گردد. این بادها به جت سومالی معروف هستند که مسئولیت رطوبت آوری را به درون توده هوای فعال در منطقه موسمی هند بعهده دارند، تقویت این بادها در لایه های پائینی جو رطوبت منطقه را افزایش می دهد.

2-پتانسیل سرعت تراز 200 هکتوپاسکال (CHI200) و متوسط فشار سطح دریا (MSLP)

الگوهای مرتبط با میانگین و آنومالی پتانسیل سرعت تراز 200 هکتوپاسکال نشان می دهند بر روی مرکز حاره آفریقا الگوی همگرایی و بر روی جنوب شرق آسیا الگوی واگرایی در تراز 200 هکتوپاسکال طی ماه سپتامبر 2017 برقرار خواهد بود. منطقه واگرایی جنوب شرق آسیا بیشتر نواحی آسیا و کل شبه قاره هند را در بر گرفته که با بی هنجاری منفی پتانسیل سرعت تراز 200 هکتوپاسکال در این مناطق همراه می باشد، در نتیجه این شرایط واگرایی در لایه فوقانی موجب پتانسیل صعود دینامیکی جو را فراهم می آورد. الگوی یاد شده در برگیرنده فاز شماره 4 تا 5 شاخص MJO در ماه سپتامبر می باشد که با الگوی واگرایی بالا / بی هنجاری منفی CHI بر روی آسیا به مرکزیت جنوب شرق همراه می باشد.

در این وضعیت بر روی سرتاسر جنوب آسیا در منطقه تحت تسلط موسمی فصلی، بازتابش تشعشعات طول موج بلند (OLR) مقادیر منفی را نشان می دهند که با تقویت و گسترش پوشش ابر در این نواحی همراه ست:

الگوی آنومالی و متوسط فشار سطح دریا (MSLP) طی ماه سپتامبر بیانگر بی هنجاری منفی تا 1- هکتوپاسکال بر روی جنوب غرب آسیا، هند و منطقه وسیعی از جنوب، شرق و مرکز آسیا می باشد، در نتیجه این شرایط کمفشار فصلی در سطح منطقه گرایش به قوی تر از نرمال بلند مدت را نشان می دهد. خطوط هم بسته بر روی شرق میانه اقیانوس اطلس شمالی استقرار مرکز پرفشار آزور بوده که میزان متوسط فشار مرکزی و زبانه های شرقی آن بر روی دریا مدیترانه نرمال تا 1+ هکتوپاسکال می باشد، بر روی جنوب غرب اروپا و شمال شرق اقیانوس اطلس میزان آنومالی فشار 1- تا 2- هکتوپاسکال می باشد که تقویت توده هوای کم فشار ایسلند را نشان می دهد؛ از اینرو فاز شاخص NAO طی ماه سپتامبر گرایش به مقادیر مثبت را نشان می دهد. این فاز در تقویت فعالیت توده هوای موسمی هند نقش مثبتی را ایفا می نماید.

3-میانگین دمای سطح آب دریا (SST) و الگوی تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال (PSI200)

آنومالی SST ماه سپتامبر 2017، بر روی سرتاسر شرق تا مرکز حاره اقیانوس آرام بین 0.5- تا 1- درجه سلسیوس بوده که در نواحی معدودی تا 1.5- درجه سلسیوس پیش بینی شده ست. چنین وضعیتی گرایش سطح آب های حاره اقیانوس آرام به سمت شرایط سرد را نشان می دهد. بر روی پهنه اقیانوس هند، میانگین SST نرمال تا 0.5+ درجه سلسیوس فراتر از نرمال بوده که در نواحی از آب های دریا عرب و شمال اقیانوس هند غربی تا 1+ درجه سلسیوس افزایش می یابد.

تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال بیانگر تقویت واچرخندی پرفشار فلات تبت طی ماه سپتامبر دارد؛ بر روی سرتاسر جنوب غرب و جنوب آسیا میزان بی هنجاری تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال مقادیر مثبت را نشان می دهد، این مقادیر مثبت به منزله تقویت الگوی بی هنجاری واچرخندی تراز فوقانی و بالاسویی بی هنجار روباد جنب حاره آسیا نسبت به موقعیت نرمال آن طی ماه سپتامبر 2017 می باشد. الگوی واچرخندی قوی فلات تبت (یک واچرخند در لایه های فوقانی جو) بعنوان سیستم تهویه توده هوای موسمی شبه قاره نشان دهنده قوی تر از نرمال بوده فعالیت موسمی طی سپتامبر 2017 را نشان می دهد.

بررسی برونداد 30 ژوئیه مدل POAMA از اداره هواشناسی استرالیا نشان می دهد که میزان بی هنجاری میانگین SST در ناحیه نینو 3.4 طی ماه سپتامبر 2017 تا نزدیک به 0.4- درجه سلسیوس تا خنثی در نوسان خواهد بود که شرایط فاز خنثی – سرد را نشان می دهد. وضعیت شاخص IOD نیز بیانگر فاز خنثی با گرایش ضعیف به مقادیر مثبت را طی ماه سپتامبر 2017 نشان می دهد.

وضعیت هر دو شاخص در جهت تقویت موسمی شبه قاره طی ماه سپتامبر 2017 نقش مثبت دارند.

الگوی بارش برای ماه سپتامبر 2017 بیانگر بی هنجاری مثبت ریزش ها در بیشتر مناطق شبه قاره هند، پاکستان، دریا عمان، عرب، جنوب شرق ایران تا میزان 1 میلی متر در روز می باشد، بر روی بخش هایی از سواحل خلیج بنگال، مرکز و غرب هند تا 2 میلی متر در روز فراتر از نرمال های بلند مدت پیش بینی می شود.

از نظر دمایی میانگین دمای هوا بر روی فلات ایران نرمال تا 1 درجه سلسیوس بالاتر از هنجار بوده، بر روی بخش هایی از شمال غرب هند و پاکستان تا 1 درجه سلسیوس کمتر از نرمال های بلند مدت می باشد.

برونداد مدل cfsv2 

بررسی خروجی مدل cfsv2 نشان می دهد که طی ماه سپتامبر میزان میانگین بارش ها بر روی بیشتر مناطق شبه قاره هند، دریا عرب و بخش هایی از دریا عمان، جنوب پاکستان و جنوب شرق ایران بالاتر از حد نرمال ها بلند مدت پیش بینی می شود.

در نقشه های ذیل (سمت راست) مجموع بارش بر حسب اینچ و (سمت چپ) درصد نرمال مجموع بارش طی سپتامبر 2017 مشاهده می شود:

پیش بینی فصلی پاییز 96: سال های آنالوگ مشابه با وضعیت احتمالی پاییز 96 با تاکید بر شاخص ENSO (شماره 3)

در پیش بینی فصلی پاییز 96 شماره 2، بر روی آخرین بروز رسانی های پیش یابی فصلی مدل های ECMWF و JMA داشتیم؛ ماحصل این بررسی ترسیم چشم انداز بارش های نرمال در بیشتر نواحی کشور طی سه ماهه اکتبر تا دسامبر 2017 و احتمال وقوع بی هنجاری های مثبت دمایی با تمرکز بر روی نواحی غربی و تا حدی جنوبی کشور بود. همچنین مدل JMA برای ماه اکتبر بعنوان آغازگری الگوهای پاییزه، امکان تشکیل شرایط واچرخندی قوی بسبب قوی تر شدن سلول پر ارتفاع جنب حاره ای بر روی ایران در ابتدای فصل را نشان داد.

در پیش بینی فصلی پاییز شماره 3 بر روی شناسایی سال های آنالوگ با تاکید بر چشم انداز آتی شاخص ENSO، مشابه با وضعیت احتمالی پاییز 96 تمرکز خواهیم داشت. سپس با تعریف این سال ها در وبسایت مرکز ملی پیش بینی محیطی (NCEP) پلات های مربوطه در خصوص بی هنجاری های ارتفاع تراز میانی (Z500)، متوسط فشار سطح دریا (MSLP)، بارش و دما برای این سال ها و برآیند کلی آنها ترسیم می گردد.

با توجه به میزان همبستگی های قوی بین میزان بارش و ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال با مولفه های مختلف شاخص انسو طی فصل پاییز، مبنای شناسایی سال های آنالوگ را بر روی شاخص انسو متمرکز می نمائیم.

همانطور که ملاحظه می گردد، میزان ضریب همبستگی بین شاخص نینو 3.4 (بعنوان نمایه اقیانوسی انسو) و الگوی نابهنجار ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال طی میانگین سه ماهه اکتبر – دسامبر بر روی بخش وسیعی از ایران و منطقه 0.5- می باشد، که همبستگی قوی و منفی (رابطه معکوس)  بین SST ناحیه نینو 3.4 و میزان ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال را در منطقه و ایران نشان می دهد. از طرفی بین میزان بارش ها در بخش وسیعی از کشور طی سه ماهه اکتبر – دسامبر با تغییرات SST نینو 3.4 همبستگی قوی و مثبتی (رابطه مستقیم)  وجود دارد. در نتیجه از نقشه بالا می توان دریافت که با گرایش شاخص انسو به وضعیت گرم (ناهنجاری های مثبت SST نینو 3.4 و منفی شاخص SOI) میزان ارتفاع بر روی منطقه و ایران کاهش داشته و بر میزان بارش ها افزوده می گردد، الگوی همبستگی ها نشان دهنده قوی تر بودن این  رابطه طی ماه های مهر تا آذر (بخصوص مهر و آبان) می باشد.

 

http://up.iranjoman.com/images/6z64upaj2td3j80yfx0.gif

بر اساس چشم انداز پیش یابی مدل CFSv2، از پاییز سال گذشته (2016وضعیت خنثی _لانینا خیف شاخص ENSO حاکم بوده ست. اما روند تدریجی افزایش SST در ناحیه نینو 3.4 با آغاز شروع پاییز 2016 با نرخ ثابتی تا انتهای زمستان 2016-2017 تداوم می یابد، سپس در ابتدای فصل بهار 2017 وضعیت خنثی _النینو خفیف برقرار می گردد. در طی سه ماهه گذشته (بهار2017) تا به امروز در کل تغییرات SST در ناحیه نینو 3.4 چندان قابل توجه نبوده ست (گرچه گرایش ضعیفی به سمت کاهش SST دیده می شود).

پیش بینی های مدل CFSv2 نشان می دهد که از ماه ژوئیه 2017 به سمت فصل پاییز روند نزولی SST ناحیه نینو 3.4 تداوم داشته و فصل پاییز 2017 با یک وضعیت خنثی انسو آغاز می گردد. پیش بینی ها حاکی از آن می باشد که حتی این روند نزولی SST آب های ناحیه حاره نینو 3.4 طی فصل پاییز 2017 تداوم خواهد داشت و ما اوج نزول SST را در اواخر فصل پاییز و اوایل زمستان2017 شاهد خواهیم بود و می تواند به یک وضعیت انسو خنثی _ لانینای ضعیف ختم شود. از این رو با یک نگاه اجمالی وضعیت پاییز تا پاییز (سال 2016 تا 2017) در مورد وضعیت شاخص انسو را می توان اینگونه تعریف کرد:

انسوی خنثی _لانینا خفیف >>>>>> انسو خنثی 

در بین سال هایی که ما بررسی آن را انجام داده ایم در کل 11 سال می باشد که در آن یک وضعیت خنثی – لانینا در پاییز به یک وضعیت انسو خنثی در پاییز سال بعد ختم شده است، این سال ها عبارتند از: 1270، 1274، 1296، 1311، 1313، 1323، 1327، 1342، 1375، 1379 و 1391.

در ادامه به ترسیم نقشه های نابهنجاری Z500  و MSLP سال های مذکور خواهیم پرداخت:

  • الگوهای خشک ترین سال ها: 1270، 1274 و 1375
  • الگوهای مرطوب ترین سال: 1323 و 1391
  • مهر: بارش نزدیک به نرمال تا نرمال با  متوسط دمای ماهانه کمتر از نرمال
  • آبان: بارش کمی کمتر از نرمال تا نرمال با  متوسط دمای ماهانه کمتر از نرمال
  • آذربارش متمایل به بالاتر از نرمال با متوسط دمای ماهانه کمتر از نرمال

http://up.iranjoman.com/images/ahxapgni7ptjp6m0p8b.png

در برآیند کلی 11 سال آنالوگ مذکور، در پهنه منطقه اوراسیا بر روی غرب روسیه با واچرخندی قوی و گسترش رو به جنوب آن تا شبه جزیره بالکان همراه بوده ست. بر روی آسیا میانه، هند و چین و شرق خاورمیانه استقرار نابهنجاری منفی ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال، واجد حاکمیت ناوه و الگوی گردش سیکلونی می باشد. از اینرو ماحصل برآیند این شرایط فرارفت سرد بر روی آسیا و خاورمیانه می باشد. از آنجایی که واچرخندی بر روی غرب روسیه در عرض های جغرافیایی بالا با بارش ایران و خاورمیانه رابطه قوی دارد، لذا نوسان حدود جنوبی پشته پر ارتفاع ناشی از آن تا دریای مدیترانه می تواند نقش پر رنگی بر روی بارش ایران طی فصل پاییز ایفا نماید.

الگوی متوسط فشار سطح دریا MSLP  شرایط دینامیکی را نشان داده،  در محل استقرار پر ارتفاع غرب روسیه، فرابار قوی در تراز سطح زمین موجب بی هنجاری فشار تا 2+ هکتوپاسکال بر روی بخش وسیعی از آسیا غربی شده ست. زبانه های توده هوای پرفشار بر روی بخش وسیعی  از غرب و شمال روسیه توسعه یافته و در پهنه وسیعی از آسیا بین 0.5+ تا 1+همتوپاسکال میزان MSLP فراتر از نرمال می باشد و  می تواند قوی تر از نرمال بودن زبانه های غربی توده هوای پرفشار سیبری و الگوی ادغامی آن با پرفشار مهاجر غربی را نشان دهد. بر روی ایران میزان فشار بین 0.5+ از نواحی جنوبی تا 1.5+ هکتوپاسکال در شمال شرق کشور بالاتر از سطح هنجار سه ماهه اکتبر – دسامبر دیده می شود. بر روی بخش عمده ای از دریا مدیترانه عمدتا میزان فشار سطح دریا کمتر از نرمال بوده، در بخش های غربیِ آن تا نزدیک به 1- هکتوپاسکال و در بخش های شرقی نرمال تا0.5- هکتوپاسکال کمتر از نرمال های بلند مدت ترسیم شده ست.

برآیند 11 سال آنالوگ مشابه الگوی “پاییز سردتر با بارش های نزدیک به نرمال” را نشان می دهد.

همانطور که ملاحظه می گردد، وضعیت بارندگی طی سه ماهه اکتبر تا دسامبر بر اساس مجموع 11 سال آنالوگ مورد اشاره بطور میانگین، ناهنجاری قابل توجهی را نسبت به میزان نرمال بلند مدت (2010-1981) در بیشتر مناطق کشور نشان نمی دهد. بر روی بخش هایی از دامنه های البرز غربی، دامنه های زاگرس، بخش های مرکزی و نقاطی از جنوب شرق کشور نواحی با بارش های فراتر از نرمال با نرخ  بارندگی 0.2 – 0.1 + میلی متر بر ثانیه دیده می شود. بر روی بخش هایی از استان های واقع در شمال شرق کشور نرخ بارندگی 0.2 – 0.1- میلی متر در ثانیه کمتر از مقادیر نرمال بلند مدت  نشان می هد. در سایر نواحی کشور میزان مقادیر ناهنجاری میانگین مجموع بارندگی سه ماهه اکتبر – دسامبر، انحراف قابل توجهی نسبت به نرمال های بلند مدت را در بر نخواهد داشت.

از نظر دمایی، الگوی سرمایشی آسیا بر سطح منطقه دیده می شود، بطوری که ریزش های سرد عرض های شمالی آسیایی از کُریدور شمال شرق کشور بر روی پهنه فلات ایران گسترده شده و بیشتر مناطق کشور دارای سیمای نابهنجاری منفی متوسط دمای فصل می باشند. بیشترین میزان ناهنجاری از آن شمال شرق کشور با 1.8- درجه سلسیوس می باشد و در سایر نواحی شرقی کشور وزن بی هنجاری منفی میانگین دما از 0.9 – تا 1.5- درجه سلسیوس واقع می باشد. بر روی بخش های غربی تر از شدت بی هنجاری های منفی متوسط دما فصل کاسته شده و بر روی بخش هایی از غرب و شمال غرب به سمت نرمال میل می کند.

این الگو نشان می دهد که در طی سال های آنالوگ مشابه با وضعیت پاییز 96 از نظر وضعیت چشم انداز آتی شاخص ENSO، ریزش هوای سرد از سمت آسیا میانه فرکانس بالایی داشته ست که می تواند میانگین دمای فصل را به سمت بی هنجاری های منفی سوق دهد، اکثر ایستگاه های سطح کشور بخصوص نیمه شرقی از دماهای پایین تر نسبت به میانگین برخودار بوده اما در نیمه غربی شدت بی هنجاری سرمایشی کاسته شده ست.

 

* واحدهای کیلوگرم بر متر مربع ثانیه (kg/m2s)  همان میلی متر بر ثانیه (mm/s) می باشد.

* واحد بی هنجاری دمای هوا بر حسب درجه کلوین همان درجه سلسیوس می باشد (1 درجه بی هنجاری دمای هوا = 1 درجه بی هنجاری دما هوا بر حسب درجه سلسیوس)

پیش بینی فصلی پاییز 96: بررسی خروجی ژوئیه 2017 مدل ECMWF و JMA (شماره 2)

اولین نوشتار از پیش بینی فصلی پاییز 96 در تاریخ 6 تیر 96، با بررسی تاکید بر آخرین خروجی مدل های آب و هوایی جهانی صادر شد، که آن پیش بینی 7 مدل آب و هوایی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس برآِیند این مدل ها میانگین ارتفاع ژئوپتانسیلی نرمال و کمتر از نرمال بر روی جنوب غرب روسیه، کاسپین و دریا سیاه سبب تراف بر روی شرق مدیترانه شده، این عامل سیکلونی در منطقه سبب تقویت جریانات مرطوب زای غربی – جنوب غربی بطرف ایران می گردد.

چکیده تحلیل مدل خروجی ژوئیه 2017 مدل ECMWF و JMA در دومین نوشتار پیشبینی فصلی پاییز 96

در نوشتار دوم نگاهی  بر روی خروجی ژوئیه 2017 مدل ECMWF و JMA خواهیم داشت، در این بررسی، الگوهای منطقه ای و جهانی مرتبط با ناهنجاری ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال  (Z500)  و متوسط فشار سطح دریا (MSLP) در پهنه جهانی و منطقه ای مورد تحلیل قرار خواهد گرفت، سپس الگوهای جوی در ارتباط با ماه اکتبر بعنوان اولین ماه پاییز بر اساس برونداد مدل JMA بررسی می گردد. ماحصل تفسیر مدل های فوق، افزایش بیهنجاری ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال به سبب تقویت شدت پرفشار جنب حاره ای را بر روی منطقه نشان می دهد. از طرف دیگر الگوهای مرتبط با بی هنجاری های MSLP نشان دهنده افزایش میزان فشار سطح دریا تا 1 هکتوپاسکال بالاتر از نرمال بر روی دریا مدیترانه می باشد که جابجایی بالاسویی بطرف شمال روباد جبهه قطبی که در سطح زمین با زبانه های کمفشار همراهی می شوند را نشان می دهد.

الگوهای بارش فصلی برای سه ماهه اکتبر تا دسامبر 2017 از خروجی مدل ECMWF بیانگر وضعیت نرمال میانگین بارش در بیشتر نواحی کشور بوده با احتمال تا 50 درصد بر روی بخش هایی از نیمه جنوبی و شرقی کشور بی هنجاری مثبت (فراتر از نرمال) را نشان می دهد. از نظر دمایی نیمه غربی کشور احتمال بالاتری در جهت بروز دماهای فراتر از نرمال در طی سه ماهه اکتبر – دسامبر را نشان داده و بر روی نواحی از غرب کشور با احتمال 60 درصد و در سایر بخش های جنوبی تا 50 درصد بی هنجاری مثبت دما طی سه ماهه پاییز محتمل می باشد. 

در نهایی چشم انداز الگوهای شاخص های پیوند از دور بر اساس سیمای کلی الگوی ناهنجاری تراز 500 هکتوپاسکال سه ماهه اکتبر تا دسامبر 2017 مدل ECMWF استخراج و تفسیر شد، نتایج به طور مکل عبارتند از:

+AO +& NAO +& PNA +& EA-WR+ SCAND+& NCPI

مشروح تحلیل تحلیل مدل خروجی ژوئیه 2017 مدل ECMWF و JMA در دومین نوشتار پیشبینی فصلی پاییز 96

در بررسی نقشه های پیش بینی فصلی سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 مدل ECMWF، استقرار مرکز یک ناحیه پر ارتفاع بر روی اروپا خود نمایی می کند، بطوریکه در مرکز اروپا ارتفاع لایه تراز 500 هکتوپاسکال تا حدود 40 متر بالاتر از نرمال می باشد. از طرف دیگر بر روی منطقه بزرگی از غرب روسیه و حوضه دریا کاسپین وضعیت بی هنجاری ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال مقادیر نرمال (5+- متر) دیده می شود. از اینرو، بر روی اروپا برآیند گردش جریانات واچرخندی (آنتی سیکلونی ) ست که سبب تقویت فرابار و توده هوای پرفشار بر روی این منطقه می گردد و بالعکس، بر روی آسیا غربی و میانه، گردش جریاناتِ چرخندی بر روی شمال دریا کاسپین حاکم خواهد شد. این اتفاق سبب خواهد شد که بر روی غرب آسیا فرارفتِ سرد رخ داده و این فرارفت خود سبب ایجاد موج های کم ارتفاع در حد فاصل دریا سیاه تا کاسپین شود.

بر روی ایران، ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال تا 20 متر بالاتر از نرمال و بر روی سایر نواحی خاورمیانه شامل شبه جزیره عربستان تا 10 متر بالاتر از نرمال های بلند مدت می باشد. از اینرو شدت فشار زیاد جنب حاره طی این مدت در سطح منطقه بالاتر از حدود نرمال های بلند می باشد و با توجه به آرایش الگوهای ارتفاع تراز 500 هتوپاسکال وزن اصلی آن گرایشی به سمت شرق را نشان می دهد.

با توجه به الگوی های MSLP خروجی مدل فصلی ECMWF طی سه ماهه اکتبر تا دسامبر 2017،در نقشه احتمالاتی الگوی نابهنجاری متوسط فشار سطح دریا (MSLP) ملاحظه می گردد که بر روی بخش وسیعی از اروپای مرکزی و حوضه دریا مدیترانه فرانرمال MSLP با احتمال 40 تا 60 درصد وجود دارد، تقویت زبانه های توده هوای پرفشار بر روی اروپا و نفوذ بیشتر زبانه های پرفشار غربی به ایران در پی شکلگیری این الگو محمتل می باشد. از طرفی بر روی بخش وسیعی از آسیا (روسیه) سیگنال های واضحی از نوع آنومالی MSLP مشاهده نمی شود اما در نقشه ی میانگین اسمبل بر روی نواحی از مرکز آسیا و منطقه سیبری بین 0.5 تا 1 هکتوپاسکال کمتر از مقادیر نرمال های بلند مدتیش بینی می گردد. بر روی شبه قاره هند، دریا عرب، عمان، اقیانوس هند و جنوب شبه جزیره عربستان تا 60 درصد بی هنجاری مثبت MSLP احتمال می رود.

در سرتاسر بخش وسیعی از شمالگان چشم انداز احتمال آنومالی منفی MSLP بیانگر گرایش فاز AO به سمت مثبت خواهد بود که همسو با فاز مثبت NAO می باشد.

 

تفسیر چشم اندازهای شاخص های پیوند از دور (Teleconnection) سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017، بر اساس الگوی نابهنجاری تراز 500 هتوپاسکال مدل  ECMWF

1- شاخص دریا شمال _ شمال خزر (NCP): شاخص دریای شمال _ شمال خزر، بعنوان اختلاف میانگین ارتفاع نرمال شده تراز 500 هکتوپاسکال بین مراکز، دریا شمال در مختصات (00E, 550N و 100E, 550N) و  شمال خزر (600E, 450N و 500E, 450N) تعریف می شود.

در معادله فوق  NCPI  شاخص الگوی دریای شمال-خزر و  میانگین ارتفاع ژئوپتانسیل (به متر) بین دو منطقه ای است که داخل پرانتزها درج شده است. در زمان فاز مثبت،  ارتفاع ژئوپتانسیل (فشار) در منطقه ی شمال خزر از منطقه ی اندازه گیری شاخص در دریای شمال کمتر می باشد.

در شرایط فاز مثبت شاخص NCPI منطقه دریا خزر و ایران در جانب شرق ناوه های تراز میانی قرار گرفته و سیکلون زائی بر روی شرق مدیترانه افزایش می یابد، نتیجه این شرایط بطور کل  افزایش میزان بارش ها در سراسر کشور طی فصل پاییز بوده که بیشترین میزان همبستگی ها بر روی کرانه های جنوب غربی دریا خزر و شمال غرب کشور می باشد. همچنین از نظر دمایی بطور کل میانگین دمای فصل در مواقع بروز فاز مثبت NCPI متمایل به کمتر از میزان مقادیر نرمال می باشد.

2- نوسان اقیانوس اطلس شمالی (NAO): در طی بروز فاز مثبت شاخص NAO میزان ارتفاع تراز 500 و متوسط فشار بر روی بخش شمال اقیانوس اطلس  کاهش یافته که افزایش شدت فروبار ایسلند (Icelandic Low) را در پی داشته، از طرف دیگر بر روی میانه اقیانوس اطلس و منطقه مجمع الجزایر آزور افزایش میزان ارتفاع تراز 500 و متوسط فشار سبب تشدید فرابار آزور (Azores High) می گردد. نتیجه چنین ساز و کاری افزایش مولفه حرکت مداری جریانات غربی  حوضه اقیانوس اطلس بطرف اروپا را در پی داشته و منجر به افزایش میزان سرعت در هسته روباد قطبی می گردد. در نتیجه شمال اروپا از آب و هوای مرطوب تری به سبب الگوهای غربی توده هوای اقیانوس اطلس برخودار می گردند  که به آن الگوی آّ و هوایی Atlantic Driven می گویند. بر روی حوضه شمال اقیانوس اطلس استقرار ناوه کم ارتفاع و بر روی میانه اقیانوس اطلس و اروپا استقرار پشته پر ارتفاع را خواهیم داشت. با جابجا شدن روبادهای قطبی به سمت عرض های شمالی تر مدیترانه از تاثیر این عنصر آب و هوایی کمتر برخوردار می گردد و در نتیجه الگوی جریانات در غرب آسیا بیشتر به سمت شمال غربی متمایل می گردد.

در نقشه های مرکب بالا  همبستگی بین فاز مثبت شاخص NAO با نابهنجاری ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال در نمایه نیمکره شمالی ملاحظه می شود.  در این نقشه ها به خوبی ارتباط بین فاز مثبت NAO با الگوی گردش سیکلونی بر روی غرب آسیا قابل لمس می باشد. این موضوع طی ماه های مهر و آبان همبستگی قوی تری را نشان می دهد و طی ماه آذر الگوی معکوسی جایگزین می گردد که در طی آن گسترش جریانات آنتی سیکلونی بر روی حوضه کاسپین استقرار می یابد. همچنین با کمی دقت در غرب ایالات متحده می توان به تمایل بروز فاز مثبت شاخص PNA با فاز مثبت شاخص NAO طی ماه های مهر تا آذر اذعان داشت.

طی فاز مثبت شاخص NAO، تمایل الگوی NCPI به فاز مثبت خود در طول ماه های مهر و آبان مشهود بوده اما به نظر می رسد طی ماه آذر این ارتباط ضعیف و یا شاید معکوس شود.

بطور کل در طی فاز مثبت شاخص NAO طی ماه های پاییز همبستگی قابل توجهی با بارش دیده نمی شود؛ البته طی ماه اکتبر (آبان) همبستگی ها قدری قوی تر از ماه های مهر و آبان می باشد، بطوری که اکثر آبان ماه هایی که با فاز مثبت شاخص NAO همراه می باشد با افزایش بارش بر روی شمال غرب، جنوب غربی خزر، نیمه غربی و دامنه های البرز همراه خواهد شد. فاز مثبت شاخص NAO با گرایش بارش ها به سمت بی هنجاری مثبت در جنوب غرب کشور (حوضه شمال خلیج فارس) همراه می باشد. از نظر دمایی، عمدتا فاز مثبت NAO با پاییز های خنک تر طی ماه های مهرو آبان توام بوده اما در طی آذر ماه امکان رخداد بی هنجاری های مثبت در بخش های شمالی و شرقی کشور  افزایش می یابد.

3- الگوی اقیانوس آرام _ آمریکای شمالی (PNA): در چشم انداز بی هنجاری الگوی تراز 500 هکتوپاسکال مدل ECMWM طی ماه های اکتبر تا دسامبر 96، ملاحظه می گردد بر روی جانب غربی آمریکای شمالی بی هنجاری های مثبت ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال به صورت استقرار پشته توسعه ای شمالسو ترسیم شده ست و بر روی آلئوت و جنوب شرق آمریکای شمالی حاکمیت نابهنجاری منفی ارتفاع تراز 500 هکتو پاسکال را خواهیم داشت که بروز فاز مثبت PNA را نشان می دهد.

در طی بروز فاز مثبت PNA بر روی نواحی از جنوب غرب، مرکز همبستگی های مثبتی با بارش های ماه های مهر و آبان دیده می شود، طی آذر ماه همبستگی قوی بین فاز مثبت شاخص PNA با بارش های کشور (بویژه در جنوب غربی) دیده می شود. بطور کل در زمان بروز فاز مثبت PNA یورش هوای خنک شمالی (نیمه شرقی) به سمت فلات ایران شایع تر خواهد بود و بر روی بخش های غربی (شمال غرب) فرارفت مثبت (جنوی) انتظار می رود.

4- الگوی شرق اطلس – غرب روسیه (EA-WR): الگوی اطلس شرقی / غرب روسیه شامل چهار مرکز عمده ناهنجار می باشد. فاز مثبت مرتبط با ناهنجاری های مثبت ارتفاع در اروپا و شمال چین و ناهنجاری های منفی ارتفاع در اطلس شمال مرکزی و شمال دریای خزر می باشد. عمده ناهنجاری های بارش و دما سطحی مرتبط با فاز مثبت الگوی EA-WR بصورت دماهای بالاتر از متوسط در شرق آسیا و دماهای کمتر از متوسط در بخش های بزرگی از غرب روسیه و شمال شرقی آفریقا و نابهنجار های بارش بالاتر از متوسط در شرق چین و بارش های زیر متوسط در سراسر اروپای مرکزی دیده می شود.

طی فاز مثبت شاخص EA-WR آنومالی منفی دما طی پاییز شایع تر بوده و بارش ها شیفت کلی را به سمت فراتر از نرمال را خواهد داشت. این گرایش به بی هنجاری مثبت بارش فصل بر روی جنوب غرب  و حوضه خلیج فارس  همچنین بر روی کرانه های جنوبی دریا خزر قوی تر خواهد بود.

 

5- الگوی اسکاندیناوی (SCAND): شامل یک مرکز گردش اصلی در اسکاندیناوی، با مراکز ضعیف تری با علامت مخالف در غرب اروپا و شرق روسیه / غرب مغولستان می باشد. فاز مثبت این الگو مرتبط با ناهنجاری های مثبت ارتفاع می باشد که گاهی اوقات نشان دهنده واچرخندهای بلاک کننده عمدتا در اسکاندیناوی و غرب روسیه می باشد در حالی که فاز منفی این الگو مرتبط با ناهنجاری های منفی ارتفاع در این مناطق می باشد. فاز مثبت الگوی اسکاندیناوی مرتبط با دماهای زیر متوسط در مرکز روسیه و همچنین در غرب اروپا بوده و مرتبط با بارش بیش از متوسط در مرکز و جنوب اروپا و بارش زیر متوسط در اسکاندیناوی می باشد.

در طی فاز مثبت شاخص SCAND آنومالی های منفی متوسط دما فصل پاییز از نیمه شرقی کشور محتمل تر می باشد، بر روی بخش های غربی تر فرارفت مثبت دما غالب می باشد. از نظر الگوهای بارشی عمدتا فاز مثبت SCAND با بی هنجاری های مثبت بارش بویژه در بخش های غربی و مرکزی کشور همراه می باشد.

بر اساس نقشه های پیش بینی فصلی بارش مدل ECMWF برای سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 ، میانگین اسمبل ناهنجاری مجموع بارش فصل پاییز در کل پهنه فلات ایران سیگنال مشخصی از ناهنجاری (مثبت با منفی) بارش را نشان نمی دهد، از طرف دیگر نقشه احتمالاتی بر روی بیشتر نواحی کشور سیمایی مشابه با میانگین اسمبل مدل را نشان داده ، بر روی بخش هایی از جنوب و شرق کشور (دامنه های جنوب شرقی زاگرس) به میزان 40 تا 50 درصد احتمال بیهنجاری مثبت بارشی را طی سه ماهه پاییز نشان می دهد.

از نظر دمایی بر روی پهنه غربی  و تا حدودی جنوبی کشور ناهنجاری های مثبت دمایی بیش از سایر مناطق بوده، بر روی دامنه های زاگرس تا 0.5 درجه سلسیوس با احتمال 60 درصد بی هنجاری مثبت دمایی طی سه ماهه پاییز 2017 پیش بینی می شود، این احتمال برای نواحی جنوبی تا 50 درصد وجود خواهد داشت. در سایر مناطق کشور سیگنال واضحی از نوع ناهنجاری متوسط دمای فصل به چشم نمی خورد.

بررسی آغازگری (onset) فصل پاییز 96 با تمرکز بر روی خروجی مدل آژانس هواشناسی ژاپن JMA

بررسی الگوهای پارامترهای گوناگون آب و هوایی طی ماه اکتبر 2017 بعنوان اولین ماه پاییز پیشرو از برونداد مدل JMA مورد تحلیل قرار می گیرد:

مهم ترین نکته در الگوهای ماه اکتبر، تقویت پشته پر ارتفاع جنب حاره بر روی فلات ایران می باشد، بطوریکه بر فراز پهنه فلات ایران ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال به میزان 20 تا 30 متر بالاتر از حدود نرمال قرار خواهد گرفت. این وضعیت در نقشه های تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال به صورت بی هنجاری های مثبت بین 4 تا 6 واحد بر روی فلات ایران دیده می شود. از اینرو الگوی جریان در اولین ماه پاییز به صورت بی هنجاری واچرخندی (آنتی سیکلونی) خواهد بود. بالا سوئی خطوط هم ارتفاع تراز لایه 500 هکتوپاسکال نیز موئید الگوی جریان مداری در مدارات عرض میانه می باشد. الگوهای مرتبط با MSLP بیانگر بی هنجاری های منفی بر روی سرتاسر عرض قطبی و جنب قطبی و بی هنجاری های مثبت بر روی عروض معتدله و جنب حاره می باشد. بر روی سرتاسر دریای مدیترانه، سرخ، شبه جزیره عربستان، ایران تا 1 هکتوپاسکال افزایش میزان MSLP پیش بینی می شود.

الگوهای MSLP نشان می دهد که بر روی ناحیه سیبری و آسیا مرکزی تا 2 هتوپاسکال بی هنجاری منفی فشار تراز سطح دریا پیش بینی می شود که می تواند تضعیف زبانه های مرکزی توده هوای پرفشار سیبری در بخش وسیعی از آسیا مرکزی باشد. هم فشار 1020 هکتوپاسکال به صورت زبانه های غربی تا دریا آدریاتیک در شرق ایتالیا گسترش را نشان می دهد، بطوریکه بر روی سرتاسر جنوب روسیه، دریا کاسپین و سیاه تا 1 هکتوپاسکال فراتر از نرمال های بلند مدت می باشد. از اینرو بنظر می رسد زبانه های توده هوای پرفشار از جانب غربی (مدیترانه و سیاه) قوی تر از نرمال های بلند مدت ظاهر گردد.

پیش بینی فصلی پاییز 96: بررسی خروجی مدل های مراکز آب و هوایی معتبر جهانی (شماره 1)

اولین پیش بینی فصلی پاییز 1396 با تاکید بر آخرین خروجی مدل های آب و هوایی جهانی صادر شد، در این پیش بینی 7 مدل آب و هوایی مورد بررسی قرار گرفت. اعم موارد بحث شده به شرح ذیل می باشد:

  • مرکز آب و هوایی اَپِک (APCC)؛ چرخندگی بر روی حوزه دریا سیاه و  مدیترانه که با بارش های نرمال در بیشتر مناطق کشور همراست، سیگنال های احتمالاتی بر روی نیمه جنوبی درصد وقوع بارش های نرمال را نشان می دهند. فاز نوسان NAO منفی پیش بینی نمود.
  • اداره تحقیقات بین الملل اقلیم و جامعه (IRICS)؛ مدل پیش یابی احتمالاتی بارش IRI  برآیند بارش ها بر روی بخش هایی از نیمه جنوبی و شرقی کشور احتمال فرانرمالی را نشان داد و مناطقی از استان های آذربایجان شرقی، اردبیل، گیلان و برای شمال شرقی نقاطی از استان های گلستان و خراسان شمالی احتمال بارندگی های کمتر از نرمال را پیش بینی نمود.
  • آژانس علم و فناوری دریایی-زمین ژاپن (JAMSTEC)؛ در شمال غرب، کرانه های جنوب غربی دریا خزر  و نواحی غربی کشور بارش ها فراتر از نرمال های بلند مدت ترسیم شده ست.
  • مرکز پیش بینی های میان مدت منطقه اروپا (ECMWF)؛ وضعیت نرمال بلند مدت در بیشتر مناطق کشور نشان می دهد. بر روی نواحی از شمال خلیج فارس، جنوب غرب و نواحی از مرکز و سپس شمال شرق کشور نقاطی با بارش بیشتر از نرمال دیده می شود.
  • مرکز آب و هوایی پکن (BCC)؛ نقشه های نابهنجاری بارش مرکز BCC برای سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 نشان می دهند که بطور کل بارش ها در سطح کشور نرمال و فراتر از نرمال در بیشتر مناطق می باشد. بیشترین میزان بی هنجاری مثبت بارش بر روی حوزه خلیج فارس و جنوب غرب کشور می باشد. نقشه های احتمالاتی نرخ بارش طی فصل پاییز 2017 احتمال بارندگی های بالای نرمال بر روی نیمه جنوبی – شرقی کشور را پیش بینی می کنند. این در حالی ست که در برخی از مناطق شمال غرب و کرانه های جنوب غربی خزر احتمال بی هنجاری های منفی (کمتر از نرمال) دیده می شود.
  • مدل NMME (اسمبل مولتی مدل آمریکای شمالی)؛ بر بیشتر مناطق ایران سیگنال های مشخصی از نابهنجاری بارش دیده نمی شود و تنها بر روی نقاطی از شمال غرب و سواحل جنوب غربی خزر احتمال کاهش بارش ها دیده می شود. در هر دو طیف مدل نابهنجاری و احتمالاتی بارش، مقادیر بارندگی ها طی سه ماهه پاییز 2017 بر روی بخش هایی از شمال غرب و کرانه های سواحل جنوب غربی خزر به صورت بیهنجاری های منفی پیش بینی می شود. بر روی بخش هایی از جنوب کشور (مشخصا دامنه های جنوب شرقی زاگرس) و میانه جنوبی باند شرقی چشم انداز بارش ها متمایل به بیشتر از نرمال را نشان می دهد. 
  • مدل GMAO (دفتر جهانی مدلینگ و شبیه سازی)؛ وضعیت بارش در سطح کشور طی سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 در وضعیت نرمال با بی هنجاری های مثبت در برخی از نواحی شمال غرب را نشان می دهد.

برآیند کلی مدل های مورد بررسی نشان دهنده منطقه با میانگین ارتفاع ژئوپتانسیلی نرمال و کمتر از نرمال بر روی جنوب غرب روسیه، کاسپین و دریا سیاه می باشد که تراف ناشی از آن بر روی شرق مدیترانه گسترش می یابد. این عامل سیکلونی در منطقه سبب تقویت جریانات مرطوب زای غربی – جنوب غربی بطرف ایران می گردد این شرایط با توجه به الگوی مناسب اقیانوسی بر پهنه آبی اقیانوس هند در غالب فاز مثبت شاخص IOD سبب مچ شدن عوامل حاره اقیانوسی با چیره بادهای غربی در جنوب غرب آسیا و ایران می گردد. در بیشتر مدل های مورد بررسی، بر روی حوزه اسکاندیناوی استقرار الگوهای پشته پر ارتفاع پیش بینی شده است که سبب واچرخندی در این مناطق می گردد،از طرفی بروز فاز منفی شاخص نوسان NAO سبب تقویت مولفه بادهای نصف النهاری در عرض های معتدله خواهد شد که در نتیجه آن انرژی جنبشی توده های آب و هوایی کاهش می یابد در نتیجه امکان عبور و  تداوم حضور آن ها در عرض های جنوبی تر بیشتر خواهد بود. به نظر می رسد به سمت انتهای فصل فاز شاخص NAO به سمت مثبت گرایش یابد.

 

1- مرکز آب و هوایی اَپِک (APCC)

بر اساس خروجی مدل مرکز آب و هوایی اَپِک، الگوهای نابهنجاری تراز میانی جو بیانگر درصد نرمال ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال بر روی حوزه دریا سیاه، جنوب غرب روسیه (جنوب شرق اروپا) می باشد که با جریانات سیکلونی (چرخندی) در این منطقه همراه ست. این وضعیت بیانگر تمرکز ناوه تراز 500 هکتوپاسکال واجد جریانات چرخندی ست که با تشدید واگرایی بالا در نواحی واقع در شرق این منطقه یعنی منتهی الیه شرق مدیترانه، جنوب غرب آسیا موجبات برقراری جریانات مرطوبزای جنوب غربی می گردد.

از طرفی مراکز پر ارتفاع جنب حاره بر روی عروض 15 تا 25 درجه شمالی در وضعیت شدت خود واقع می باشند. بر روی جنوب غرب آسیا، آسیا میانه و مرکزی نواحی با درصد احتمال 50 درصد فرانرمال ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال، بیانگر احتمال شرایط بلاکینگ جریانات در بلوک شرق می باشد. همچنین بر روی بخش وسیعی از مرکز و شمال اروپا احتمال 50 درصدی فرانرمال ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هتوپاسکال پیش بینی می شود که با الگوی جریات آنتی سیکلونی (واچرخندی) بر روی حوزه ایسلند و شمال اطلس و الگوی گردش سیکلونی (چرخندی) بر روی میانه اقیانوس اطلس واجد فاز منفی شاخص نوسان اطلس شمالی (NAO) طی پاییز 96 می تواند قلمداد گردد.

الگوهای احتمالاتی بارش نشان دهنده منطقه وسیعی از درصد احتمال نرمال بارش بر روی سرتاسر حوزه حاره اقیانوس آرام با هسته مرکزی می باشد که از الگوهای SST  پهنه حاره ای اقیانوس تبعیت می نماید، هسته نرمال 80 درصد بر روی مرکز حاره اقیانوس آرام می تواند نشان دهده جابجایی شاخه صعودی گردش وال کری بر روی مدار 130 تا 160 درجه غربی باشد، وضعیت خنثی اقیانوس آرام تا شبه النینو خفیف مودوکی را نشان می دهد.

بر روی بخش وسیعی از استرالیا و آبهای شمالی آن، شرق اقیانوس هند و خلیج بنگال با احتمال 40 تا 50 درصد کاهش بارش طی سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 و احتمال افزایش بارندگی ها به همین میزان در آنسوی غرب اقیانوس هند و سواحل شرقی آفریقا پیش بینی شده، می تواند بیانگر وجود جریانات انتقالی مرطوبزا به سمت غرب در جهت سواحل شرقی آفریقا در لایه پایینی جو باشد که معمولا در الگو IOD مثبت رخ می دهد.

در نتیجه منطقه اقیانوسه محل نزول (نشست) هوا، افزایش فشار و در سواحل شرقی آفریقا محل صعود و کاهش فشار هوا را انتظار داریم.

بر اساس خروجی مدل بارشی این مرکز، سیمای کلی بارندگی طی سه ماه اکتبر – دسامبر 2017 بر روی کشور وضعیت هنجاری را نشان می دهد، بر روی بخش هایی از جنوب کشور شامل شرق خلیج فارس و هرمزگان تا 50 درصد شرایط نرمال حاکم می باشد. از لحاظ دمایی وضعیت کلی الگوها تمایل به فرانرمال متوسط دمای فصل پاییز را نشان می دهد، این احتمال برای نیمه جنوبی کشور تا 60 درصد و در سایر مناطق تا 50 درصد پیش بینی می شود.

2- اداره تحقیقات بین الملل اقلیم و جامعه (IRICS)

نقشه پیش بینی فصلی مرکز IRI شامل مدل پیش یابی میزان احتمال 3 سطوح نابهنجاری (Tercile) فراتر از نرمال – نرمال – زیر نرمال برای 2 عنصر بارش و دما می باشد. در شرایط کلی سهم هر کدام از آنها 33.3 % می باشد. بر اساس پیش یابی احتمالاتی مولتی مدل IRI بارش، برآیند ریزش ها بر روی بخش هایی از نیمه جنوبی و شرقی کشور در حدود 40 درصد احتمال فرانرمال را طی سه ماهه اکتبر – نوامبر و دسامبر 2017 نشان می دهد. بر روی مناطقی از استان های آذربایجان شرقی، اردبیل، گیلان و برای شمال شرق کشور نقاطی از استان های گلستان و خراسان شمالی تا 40 درصد احتمال بارندگی های کمتر از نرمال طی سه ماهه پاییز 2017 پیش بینی می شود.

بر روی جنوب شرق کشور (جنوب استان سیستان و بلوچستان) پاییز دوره خشک (Dry Season) محسوب می گردد.

از نظر چشم انداز دمایی، 2 الگوی متضاد چشم انداز مدل را تشکیل می دهد: الگوی سردتر از نرمال برای نیمه شرقی و الگوی گرمتر از نرمال در غرب کشور با احتمال رخداد تا 40 درصد پیش بینی می شود. بر روی جنوب غرب کشور این میزان احتمال حتی به 50-45 درصد نیز افزایش می یابد.

محصول دیگری از مرکز IRI ، نقشه های انعطاف پذیر (Flexible) می باشد که بر اساس آنها چگونگی نابهنجاری های ترسیم شده در مدل Tercile را تبیین می نماید. میزان میانگین ارتفاع بارش کشور طی پاییز برابر 61.5 میلی متر می باشد که بر این اساس نقشه انعطاف پذیر بارش با میزان احتمال بارش بیش از 61.5 میلی متر در سمت راست ترسیم شده ست، بر اساس این نقشه ما مشاهده می کنیم که شمال زاگرس، نوار ساحلی خزر، دامنه های البرز با احتمال تا 90 درصد مقایر مجموع بارندگی ها طی سه ماهه اکتبر – نوامبر – دسامبر 2017 بیش از 61.5 میلی متر خواهد بود. بر روی شمال خلیج فارس و جنوب غرب کشور این میزان تا 50 درصد احتمال تقلیل را دارد. بر روی  میانه جنوب و جنوب شرق، نیمه شرقی و بخش هایی از مرکز کشور احتمال رسیدن برآیند بارش های فصل پاییز 2017 به بیش از 61.5 میلی متر به کمتر از 20 درصد احتمال بالغ می گردد.

در نقشه سمت چپ میزان احتمال رسیدن بارش های هر منطقه به بیش از 80 درصد بر اساس توزیع نرمال بلند مدت طی سه ماهه اکتبر تا دسامبر 2017 را نشان می دهد. ملاحظه می فرمائید، مناطقی از جنوب، شرق (دامنه های جنوب شرقی زاگرس)، نقاطی از جنوب غرب کشور، سواحل مرکزی خزر و  دامنه های البرز مرکزی احتمالی در حدود 25 تا 30 درصد برای رسیدن بارش های این مناطق به بیش از 80 درصد توزیع نرمال بلند مدت در طی دوره اکتبر تا دسامبر پاییز 2017 وجود دارد، به عبارت دیگر این مناطق برای اینکه طی پاییز امسال بارشی مشابه 20 سال پاییز پربارش در آمار بلند مدت خود داشته باشند شانسی در حدود 30-25 درصد را دارا هستند.

مناطقی از شمال شرق، شمال غرب و دامنه های البرز شرقی شانسی در حدود 15 درصد را برای داشتن بارش های مشابه 20 سال پربارش در رکورد بلند مدت خود طی پاییز 2017 دارا هستند و این میزان برای مناطقی از زاگرس میانی در غرب کشور و سواحل دریا عمان به کمتر از 10 درصد بالغ می گردد.

3- آژانس علم و فناوری دریایی-زمین ژاپن (JAMSTEC)

سیمای الگوی نابهنجاری بارش و دما طی سه ماهه سپتامبر تا نوامبر 2017  از آخرین خروجی JAMSTEC طی ماه ژوئن جاری در ذیل مشاهده می نمائید:

در الگوهای نابهنجاری بارش در پهنه اوراسیا، پرفشار شمال اطلس قویتر از نرمال بوده که واجد واچرخندی بر روی این مناطق می باشد. با این وضعیت بادهای شمالی بروی شمال اطلس و شمال غرب اروپا قویتر خواهد بود. از طرفی فرارفت هوای سرد در لایه تراز فوقانی موجب ایجاد الگوی جریان چرخندی در غالب فرود موج بلند اروپا می گردد. بر روی شرق میانه اطلس شمالی گردش چرخندی تقویت خواهد شد در نتیجه 2 قطب متضاد پر فشار در شمال اطلس و کمفشار در میانه اطلس شماالی موجب تضعیف شدت فروبار ایسلند و فرابار آزور شده و بیانگر فاز منفی شاخص NAO طی سه ماهه مذکور خواهد شد.

بر روی شبه جزیره بالکان _ دریا سیاه و همپیوند با آن بر روی غرب روسیه استقرار ناحیه با بارش های کمتر از نرمال پیش بینی شده ست که با افزایش میزان فشار هوا بر روی عروض میانه در این مناطق قرابت را نشان می دهد. در نتیجه پشته ارتفاعی در باند شرقی اروپا تا غرب روسیه سبب کاهش نسبی بارش ها و افزایش نابهنجار دما طی سه ماهه سپتامبر تا نوامبر 2017 گردیده ست. جریانات برگشتی در جانب شرقی این ساختار پرارتفاع، سبب برآیند جریانات سیکلونی بر روی جنوب غرب آسیا و ایران می گردد.

الگوهای بارش بر روی اقیانوس هند نشان می دهد که در حاره شرقی آن بطور کل بارش ها کمتر از نرمال و بر روی جانب غربی آن بر روی سواحل شرقی آفریقا با افزایش بارندگی ها مواجه خواهیم شد، الگوی دو قطبی اقیانوس هند (IOD) با فاز مثبت را نشان می دهد، در نتیجه بادهای شرقی تا جنوب شرقی موجب فراهم آوری رطوبت به حاره دریا سرخ شده و با تقویت بادهای شمال غربی بر روی شرق مدیترانه، همگرایی دریا سرخ (RSCZ) را تقویت و در نتیجه رطوبت مناسبی به همراه الگوهای سیکلونی (عامل صعود) برای ایران فراهم می آید.

بر روی شمال غرب و کرانه های جنوب غربی دریا خزر میزان بارش ها تا 0.6 میلی متر در روز و در سایر نواحی غربی تا 0.3 میلی متر در روز فراتر از نرمال های بلند مدت ترسیم شده ست. الگوهای دمایی بطور کل در سطح کشور گرمایشی (گرمتر از نرمال بلند مدت) طی سه ماهه سپتامبر تا نوامبر 2017 پیش بینی شده ست که در بیشتر مناطق تا 0.5 درجه سلسیوس فراتر از نرمال دیده می شود، بر روی نواحی از شمال غرب و کرانه های دریا خزر تا بیش از 0.5 درجه سلسیوس نیز فراتر از نرمال بالغ می گردد.

4- مرکز پیش بینی های میان مدت منطقه اروپا (ECMWF)

خروجی مدل آب و هوایی ECM بیانگر آنومالی مثبت ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 بر روی شبه جزیره اسکاندیناوی به میزان 20 الی 40 متر بوده که در سطح زمین نیز با زبانه های پرفشار 1 الی 2 هکتوپاسکال فراتر از نرمال همراه می باشد. در نتیجه ساختار پرفشار عمیقی در ناحیه اروپا دیده می شود. بر روی اقیانوس اطلس تقویت فروبار ایسلند و فرابار آزور بر خلاف مدل های مراکز قبلی بیانگر فاز مثبت نوسان NAO ست. نابهجاری های منفی ارتفاع ژئوپتانسیلی تراز 500 و متوسط فشار سطح دریا (MSLP) بر روی شمالگان درجاتی از فاز مثبت شاخص AO را نشان می دهد.

فرارفت سرد بر روی منتهی الیه شرقی مدیترانه در غالب یک فرود مورب به سمت جنوب غرب آسیا موجب گردش سیکلونی بر روی شرق مدیترانه می گردد. بر روی بیشتر نواحی ایران میزان ارتفاع تراز لایه 500 هکتوپاسکال 10-5 متر فراتر از نرمال دیده می شود و میزان نابهنجاری متوسط فشار بر روی ایران، شبه جزیره عربستان، دریا سرخ و دریا مدیترانه بین 0.5- تا 0.5 هکتوپاسکال در نوسان می باشند.

مدل بارشی ECM وضعیت بارندگی سه ماهه سپتامبر – نوامبر 2017 را در وضعیت نرمال بلند مدت در بیشتر مناطق کشور نشان می دهد. بر روی نواحی از شمال خلیج فارس، جنوب غرب و نواحی از مرکز و سپس شمال شرق کشور نقاطی با بارشهای تا 50 میلی متر بیشتر از نرمال دیده می شود که احتمال نابهنجاری مثبت بارندگی در آنها تا 50 درصد بر اساس مدل هایTercile پیش بینی می گردد. از دیدگاه الگوهای دمایی، بر روی بخش های غربی، جنوب غرب و جنوب کشور تا 0.5 درجه سلسیوس افزایش  متوسط دمای فصل دیده می شود که احتمال رخداد آن بین 40 تا 60 درصد برآورد گردیده، این در حالی ست که برای سایر مناطق کشور از جمله نیمه شرقی و مرکز کشور سیگنال های نابهنجاری مشخصی در مدل های دمایی به چشم نمی خورد.

5- مرکز آب و هوایی پکن (BCC)

در آخرین خروجی مدل مرکز آب و هوایی BCC، مشابه با مدل ECM الگوی واچرخندی اسکاندیناوی _ چرخندی شرق مدیترانه ترسیم شده ست. مرکز چرخندگی ناوه عمیقی بر روی روسیه به همراه فرود مورب تا آسیا جنوب غربی گسترش یافته ست، همچنین پشته پر ارتفاع جنب حاره بر روی منابع آب های جنوبی تقویت شده است که بر همکنش بین چرخندگی تراف در شمال و واچرخندگی پشته در جنوب منطقه سبب پدیداری و تقویت جریانات مرطوب زای غربی و جنوب غربی بطرف ایران خواهد شد.

شباهت دیگری که بین الگوهای ترسیمی BCC و ECM مشاهده می گردد وضعیت الگوهای نابهنجاری فشار و ارتفاع بر روی اقیانوس اطلس شمالی می باشد، بدین صورت که بر روی گرینلند ناوه رو به جنوب گسترش یافته و در میانه اقیانوس برآیند کلی افزایش میزان ارتفاع و فشار سطح دریا خواهد بود که اینها قویا درجاتی از فاز مثبت نوسان NAO را نشان می دهند.

ناوه متمرکز بر روی گرینلند با پشته پر ارتفاع بر روی اروپا پاسخ داده می شود که با افزایش میزان ارتفاع ژئوپتانسیل به مرکزیت پرفشار مانع اسکاندیناوی بر سر راه جریانات معمول غربی اروپا خواهد بود. این ساختار عمیق پرفشار واچرخندی در جانب شمال غربی تراف فرود مورب آسیا واقع می گردد که با افزایش جریانات شمالی – شمال غربی سبب فرارفت سرد در لایه های جو شده و به تشدید ناپایداری ها در جنوب غرب آسیا کمک می نماید.

الگوهای باد مداری (u-wind) تراز 200 هکتوپاسکال نشان نشان دهنده تقویت بادهای غربی (شرقسو) بر روی سطح منطقه بوده که افزایش میزان سرعت باد در هسته روباد جنب حاره را نشان می دهد. این افزایش سرعت در هسته روبادجنب حاره ای به افزایش واگرایی در تراز فوقانی جو بر فراز منطقه می انجامد که در نتیجه آن هوا در لایه های بالاتر جو امکان انبساط و توسعه را پیدا می کنند. بسط توده هوا در لایه های بالایی جو در صورتی که دارای سرعت بیشتری نسبت به همگرایی لایه های پاییتر جو داشته باشد به کاهش فشار هوا و تداوم صعود آن منجر می گردد.

همچنین راستای محور روباد جنب حاره ای مساله ای بسیار مهم در چگونگی تکوین و مسیر عبور توده های کمفشار دریا سرخ – مدیترانه از فراز منطقه و کشور می باشند، با توجه به نقشه ذیل در میابیم که راستای محور روباد به صورت جنوب غربی – شمال شرقی می باشد در نتیجه مسیر عبور توده های مرطوب زای کمفشار از جنوب غرب به سمت شمال شرق _ شرق می باشد.

در الگوهای نابهنجاری باد تراز 850 هکتوپاسکال مشاهد می شود که بر روی ایران الگوی سیکلونی (چرخندی با علامت C) و بر روی آب های جنوبی الگوی آنتی سیکلونی (واچرخندی با علامت A) استقرار دارد. چرخندگی بر روی ایران تاوایی لازم جهت صعود دینامیکی هوا فراهم می آورد که از الگوهای غالب و بنیادین ایجاد بارش در سطح کشور می باشد. از طرفی واچرخندی بر روی آب هوای جنوبی ضمن نزول دینامیکی هوا و گرمایش بی درو آن با افزایش ظرفیت نگه داشت رطوبت توسط هوا تقویت همگرایی بر روی دریا سرخ، شبه جزیره عربستان و عبور جریانات همگرا شونده از فراز خلیج فارس به سمت ایران را فراهم می آورد.

این همگرایی بر روی تراز 850 و واگرایی در تراز 200 هکتوپاسکال شرایط امیدوار کننده جهت تعمیق شرایط صعود و ناپایداری هوا را بر روی منطقه و ایران فراهم می آورد.

در نقشه سمت چپ نابهنجاری بازتابش تشعشعات با طول موج بلند (OLR) را نشان می دهد، در این نقشه در سرتاسر جنوب غرب آسیا نابهنجاری بر حسب وات بر متر مربع طی سه ماهه اکتبر تا دسامبر 2017 ترسیم شده ست. این شرایط برای شمال شرق آفریقا، دریا سرخ، شبه جزیره عربستان و ایران بسمت آسیا میانه دیده شده که مقادیر آن بطور کل تا 3 و در برخی نواحی تا 6 وات بر متر مربع کمتر از نرمال می باشد. بر روی آب های جنوبی (دریا عرب و شمال اقیانوس هند) شرایط بازتابش بصورت بی هنجاری های مثبت بوده که ناشی از افزایش واچرخندی و در نتیجه پایداری های بیشتر می باشد.

الگوهای قابل تامل بر روی حاره اقیانوس هند به صورت بی هنجاری منفی OLR بر روی جانب غربی و مثبت آن بر روی جانب شرق اقیانوس هند بوده که بترتیب بیانگر تقویت همرفت حاره بر روی سواحل شرقی آفریقا و غرب اقیانوس هند حاره و سرکوب آن بر روی بخش های شرقی ترمی باشد. این وضعیت را با تامل بر الگوی های باد تراز 850 هکتوپاسکال بعنوان لایه تراز پایینی جو بر فراز اقیانوس هند می توان دریافت که بادهای شرقی (غربسو) سبب توازن الگوهای شاخص IOD به سمت بروز درجاتی از فاز مثبت می گردد.

نقشه های نابهنجاری بارش مرکز BCC برای سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 نشان می دهند که بطور کل بارش ها در سطح کشور نرمال و فراتر از نرمال در بیشتر مناطق می باشد. بیشترین میزان بی هنجاری مثبت بارش بر روی حوزه خلیج فارس و جنوب غرب کشور می باشد و بطور کل در نیمه جنوبی و شرق کشور از 10 تا 50 درصد فراتر از نرمال های بلند مدت پیش بینی می شود. نقشه های احتمالاتی نرخ بارش طی فصل پاییز 2017 از احتمال تا 40 درصد و برخی از مناطق تا 50 درصدی بر روی نیمه جنوبی – شرقی کشور بارندگی های بالای نرمال پیش بینی می کنند. این در حالی ست که در برخی از مناطق شمال غرب و کرانه های جنوب غربی خزر تا 40 درصد احتمال بی هنجاری های منفی (کمتر از نرمال) دیده می شود.

در سایر مناطق نیمه شمالی کشور سیگنال های نابهنجاری معنی داری دیده نمی شود.

وضعیت دمایی در سطح کشور عمدتا با ناهنجاری مثبت دمایی طی پاییز 2017 مواجه بوده در نیمه جنوبی کشور بین 0.5 تا 1 درجه  و در سایر مناطق نیمه شمالی تا 0.5 درجه سلسیوس فراتر از نرمال های بلند مدت پیش بینی می شود. از نظر مدل های احتمالاتی مناطقی از نیمه شمالی تا 40 درصد و در مناطقی از جنوب غرب و نوار جنوبی تا 50 درصد احتمال بی هنجاری های مثبت دمایی به چشم می خورد.

در سایر مناطق کشور سیگنال های مشخصی از بی هنجاری دمایی دیده نمی شود.

6- مدل NMME (اسمبل مولتی مدل آمریکای شمالی)

مدل NMME یک سیستم مولتی مدل پیش بینی فصلی مشتمل بر برآیند مدل هایی از مراکز مدل سازی آمریکا شامل NOAA/GFDL, IRI, NCAR, NASA و CMC کانادا می باشد. خروجی مدل های بارشی این مولتی مدل نشان دهنده الگوهای بارشی متضاد در حاره اقیانوس هند در جانب غرب و شرق آن حکایت دارد که همچون اکثر مدل هایی که تا به اینجا بررسی و تحلیل شد درجاتی از فاز مثبت شاخص الگوی IOD را طی سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 نشان می دهد. این در حالی ست که بر بیشتر مناطق ایران سیگنال های مشخصی از نابهنجاری بارش دیده نمی شود و تنها بر روی نقاطی از شمال غرب و سواحل جنوب غربی خزر تا به میزان 50-40 درصد احتمال کاهش بارش ها دیده می شود.

چشم اندازهای بارندگی طی سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 از منظر مولتی مدل NMME، نشان دهنده محدوده میانه (0.25+- میلی متر در روز) در بیشتر مناطق کشور می باشد، این وضعیت در مدل احتمالاتی آن نیز سیگنال های معنا داری را در سطح پهنه فلات ایران نشان نمی دهد. در هر دو طیف مدل نابهنجاری و احتمالاتی بارش، مقادیر بارندگی ها طی سه ماهه پاییز 2017 بر روی بخش هایی از شمال غرب و کرانه های سواحل جنوب غربی خزر به صورت بیهنجاری های منفی تا 0.5 میلی متر در روز کمتر از نرمال و با سطح احتمال تا 50 درصد بی هنجاری منفی پیش بینی می شود.

بر روی بخش هایی از جنوب کشور (مشخصا دامنه های جنوب شرقی زاگرس) و میانه جنوبیِ باند شرقی چشم انداز بارش ها متمایل به بیشتر از نرمال (تا 0.5 میلی متر در روز) را نشان می دهد.

از منظر مدل های NMME سطح دما طی پاییز 2017 بر روی ایران چشم انداز گرمایشی را نشان می دهد، در بیشتر مناطق کشور دمای هوا گرمتر از نرمال های بلند مدت پیش بینی می شود که سطح احتمال این بی هنجاری مثبت میانگین دمای فصل بین 50 تا 60 درصد خواهد بود.

الگوی های میانگین و نابهنجاری ارتفاع تراز 700 هکتوپاسکال از منظر مدل CFSv2.0 طی ماه های اکتبر، نوامبر، دسامبر و میانگین فصل (اکتبر – دسامبر) 2017 در نقشه های ذیل مشاهده می شود؛ بر اساس نقشه های ذیل میزان ارتفاع تراز 700 هتوپاسکال طی هر سه ماه مذکور در حد میانه (8+- متر) خواهد بود. الگوهایی ارتفاعی تراز 700 بر روی اقیانوس اطلس شمالی نشان می دهد که شاخص نوسان NAO طی ماه اکتبر عموما در فاز منفی خود بسر برده اما طی ماه های نوامبر و دسامبر به فاز مثبت خود گرایش می یابد.

طی ماه اکتبر هم ارتفاع بسته با پربند(کانتر) 315 ژئوپتانسیل دکامتر در تراز 700 بر روی فلات ایران واقع می باشد، بطور کل هسته مرکزی سلول واچرخند جنب حاره طی سه ماهه مذکور بر روی جنوب شبه جزیره عربستان بسته می گردد. بر روی جنوب غرب روسیه و حد فاصل دریا سیاه تا کاسپین کاهش نابهنجار ارتفاع ژئوپتاسیل نشان دهنده وجود الگوی گردش نابهنجار سیکلونی (چرخندی) بر روی این منطقه می باشد که تراف های ناشی از آن تا شرق مدیترانه نیز گسترش می یابد. این در حالی ست که بطور کل بر روی شمال غرب اروپا الگوی پرفشار حاکم می باشد. که برای نیمه اول فصل پاییز تضعیف چرخندی شمال اطلس و برای نیمه دوم و بخصوص اواخر فصل افزایش قدرت چرخندگی را برای آن پیش بینی می گردد.

7- مدل GMAO (دفتر جهانی مدلینگ و شبیه سازی)

مدل تجربی GMAO محصولی از سازمان فضایی ناسا آمریکا می باشد. بر اساس خروجی این مدل چرخندی بر روی حوزه دریا سیاه و شرق مدیترانه غالب می باشد که با جریانات جنوبی در جانب غربی آن و استقرار پشته ارتفاعی بر فراز جنوب غرب آسیا توام ست.  الگوهای غالب بر روی اقیانوس اطلس شمالی به صورتی بی هنجاری های مثبت ارتفاع در شمال و وضعیت نرمال بر روی میانه اقیانوس اطلس شمالی می باشد که بروز فاز منفی شاخص NAO را نشان می دهد.

وضعیت بارش در سطح کشور طی سه ماهه اکتبر – دسامبر 2017 از منظر مدل GMAO در وضعیت نرمال با بیهنجاری های مثبت در برخی از نواحی شمال غرب را نشان می دهد و از نظر دمایی برروی نواحی غربی و نوار شمالی کشور بین 0.5 تا 1 درجه و در سایر مناطق تا نیم درجه سلسیوس فراتر از نرمال های بلند مدت واقع خواهد شد.

کدام استان ها در 10 روز آینده شانس پدیده بارش را خواهند داشت؟

بر اساس مدل احتمالاتی ECMWF درصد احتمال رخداد بارش های معادل 1 و 5 میلی متر و بالاتر از آنها طی 240 ساعت آینده منتهی به 16 مرداد 96  در نقشه های ذیل مشاهده می شوند؛بر اساس این نقشه ها استان های واقع در شمال غرب، نوار ساحلی خزر، شمال شرق کشور و همینطور ارتفاعات در جنوب استان سیستان و بلوچستان، کرمان، شرق و شمال استان هرمزگان از 60 تا بیش از 90 درصد شانس تجربه پدیده بارش را طی 10 روز آینده منتهی به 16 مرداد 96 دارند.

در سایر مناطق کشور احتمال تجربه بارش طی 10 روز آینده کمتر از 20 درصد خواهد بود.

همانطور که از نقشه درصد احتمال رویداد بارش های معادل 1 میلی متر و بالاتر طی 10 روز آینده دیده می شود، بر روی اکثر مناطق استان های ساحلی دریا خزر تا اواسط مرداد ماه جاری شانس رخداد بارش به بیش از 90 درصد بالغ می گردد، همچنین بر روی نقاطی از استان های آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل، خراسان شمالی و نواحی شمالی خراسان رضوی شانس رخداد بارندگی ها 70 تا بیش از 90 درصد پیش بینی می شود. بر روی ناحیه موسمی جنوب سیستان و بلوچستان و امتداد شرق و شمال هرمزگان و جنوب استان کرمان شانس رخداد بارش ها بین 50 تا 80 درصد خواهد بود.

در نقشه احتمال مجموع بارش های 5 میلی متر و بالاتر طی 10 روز آینده بر روی سه استان گیلان، مازندران و گلستان غالبا این احتمال بیش از 90 درصد خواهد بود، بر روی نواحی از خراسان شمالی این احتمال تا 60 درصد در نقاط معدودی از شمال و شمال شرقی استان پیش بینی می شود.

 از اینرو در استان های خراسان شمالی، شمال خراسان رضوی، ارتفاعات البرز شرقی در جنوب استان های گلستان، مازندران و همچنین نواحی مرتفع جنوب سیستان و بلوچستان، جنوب کرمان و حتی ارتفاعات در شرق و شمال استان هرمزگان که در طی روزهای آینده شانس مضاعفی برای تقویت همرفت های تابستانه دارند کاندیداهای مناسبی برای رخداد بارش های غیر مترقبه و وقوع بارش های شدید ناحیه ای، ریزش تگرگ و حتی افزایش حجم رواناب های سطحی دارند.

رشد ابرهای همرفتی امروز عصر 6 مرداد 96

پرفشار شمالی دل تابستان را خنک می کند/ بارش باران و کاهش محسوس دمای هوا در نیمه شمالی کشور

با سلام و عرض ادب خدمت همراهان عزیز

با توجه به آخرین خروجی مدل های پیش یابی هواشناسی از روز سه شنبه بیستم تیر ماه با شمالی شدن سوی جریانات و نفوذ سامانه پرفشار به شمال کشور ناپایداری های جوی به شکل رشد ابر ، بارش باران، وزش باد و کاهش محسوس دمای هوا در استان های حاشیه دریای کاسپین آغاز می شود.

کاهش ارتفاع تراز میانی جو
نقشه فشار سطح زمین (نفوذ پرفشار)
آنومالی دمای تراز 850 هکتوپاسکال (نفوذ هوای سرد قطبی)

طی روز سه شنبه در استان های گیلان ، مازندران ، گلستان، اردبیل ، ارتفاعات خراسان رضوی، خراسان شمالی و ارتفاعات رشته کوه البرز شاهد جوی ناپایدار به همراه رگبار و رعد و برق و کاهش دما خواهیم بود.

نقشه بارشی سه شنبه (میلیمتر)

روز چهارشنبه 21 تیرماه بر شدت و گستره بارش ها افزوده می شود و علاوه بر مناطق فوق ناپایداری های جوی در دامنه های جنوبی البرز استان هایی همچون زنجان، قزوین، البرز ، تهران ، سمنان و برخی نقاط همدان و مرکزی و کردستان آغاز می شود.

نقشه بارشی روز چهارشنبه (میلیمتر)

طی این روز در مناطق مرکزی ، شرقی و جنوب غرب کشور شاهد وزش باد نسبتا شدید خواهیم بود از این رو برای استان های مرزی واقع در غرب کشور همچون ایلام ، خوزستان، و برخی نقاط کرمانشاه وقوع گرد و خاک و کاهش کیفیت هوا پیش بینی می شود.

نقشه وزش باد (نات)

از اواخر چهارشنبه و طی روز پنج شنبه 22 تیر ماه دامنه بارش ها به عرض های پایینتر کشیده شده  و در استان های تهران ، قزوین ، البرز ، شرق گیلان ، مازندران ، ارتفاعات گلستان ، شمال خراسان رضوی ، همدان ، مرکزی، کردستان ، شمال سمنان و به صورت پراکنده و نقطه ای در برخی نقاط قم و شمال اصفهان شاهد رشد ابر و رگبار و رعد و برق خواهیم بود.

رطوبت تراز 700 میلی بار برای صبح پنج شنبه
رظوبت تراز 850 صبح پنج شنبه
شرایط مناسب آب های قابل بارش برای دامنه های جنوبی البرز
آنومالی آب های قابل بارش ( حجم بالا در دامنه های جنوبی البرز و شرایط مناسب برای بارش)
شاخص ترمودینامیکی k ؛ بیانگر شرایط مناسب برای رخداد ناپایداری و طوفان های تندری همراه با رعد و برق در دامنه های جنوبی البرز
شاخص همرفتی cape

طی روز پنج شنبه بارش در ارتفاعات غربی و مرکزی البرز شدید پیش بینی می شود به طوریکه جاری شدن سیل در این مناطق دور از انتظار نیست.

نقشه بارشی روز پنج شنبه (میلیمتر)

طی روز جمعه  23 تیرماه از شدت و گستره بارش ها کاسته شده اما همچنان در برخی نقاط دامنه های زاگرس و دامنه های جنوبی البرز شاهد رگبار های موقتی باران خواهیم بود که پیک بارش برای ارتفاعات البرز پیش بینی می شود.

نقشه بارشی روز جمعه (میلیمتر)

هشدار 1: طی روز های سه شنبه لغایت جمعه به سبب بارش شدید باران در استان های  گیلان ، مازندران ، گلستان ، خراسان شمالی، زنجان ، قزوین ، البرز ، تهران و ارتفاعات سمنان احتمال طغیانی شدن رودخانه های فصلی وجود دارد از این رو طی این مدت ازاتراق کردن و چادر زدن در حریم رودخانه ها  و مسیل ها  جدا خودداری نمایید.

مجموع بارش تا شنبه هفته آینده (میلیمتر) رنگ خاکستری : احتمال ضعیف بارش پراکنده

هشدار 2: به سبب نفوذ هوای سرد قطبی به کشور دمای هوا درنیمه شمالی 6 الی 12 درجه سانتی گراد کاهش می یابد به طوریکه انتظار داریم دمای بیشینه  پایتخت طی ظهر پنج شنبه از 30 درجه سانتی گراد تجاوز نکند.

اختلاف دمای ظهر روز پنج شنبه نسبت به میانگین بلند مدت ( فارنهایت)
دمای کمینه صبح پنج شنبه (سلسیوس)
دمای بیشینه ظهر پنج شنبه (سلسیوس)

هشدار3: دریای کاسپین طی روز های سه شنبه لغایت پنج شنبه مواج و طوفانی پیش بینی می شود و برای فعالیت های دریایی و شنا مناسب نیست

همچنین طی روز های سه شنبه لغایت جمعه در محورهای ارتباطی به شمال کشور شاهد لغزندگی سطح جاده و پدیده مه خواهیم بود.

ارتفاع موج صبح سه شنبه

 

وضعیت جوی تابستان 96 و 15 روز اول تیر ماه

با سلام و عرض ادب و احترام خدمت همه همراهان گرامی وبسایت تهران ودر

در ابتدا لازم است به خاطر بروز نبودن وبسایت طی 2 ماه گذشته از همه شما عزیزان عذرخواهی کنیم

متاسفانه طی روز های گذشته به علت مشغله های کاری افتخار خدمت گزاری به شما عزیزان را در این پایگاه نداشته ایم اما امیدواریم از این پس پست های پیش بینی های روزانه، ماهانه و فصلی به طور مرتب در وبسایت منتشر شود.

در این پست به تحلیل و ارزیابی آخرین پیش بینی مدل های هواشناسی در خصوص وضعیت جوی فصل تابستان خواهیم پرداخت.

با توجه به آخرین خروجی مدل های Cfsv2 ، Jma ، Ecmwf طی 3 ماه تابستان (jul- sep) به طور میانگین شاهد ناهنجاری مثبت ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال در سطح منطقه خواهیم بود.

آنومالی میانگین ارتفاع تراز میانی جو طی 3 ماه تابستان از دید مدل Cfsv2

از طرفی طی  3 ماه جولای- سپتامبر ناهنجاری مثبت تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال بالاسویی نوار جنب حاره را نشان می دهد که به طور میانگین و بازه زمانی 90 روزه موجب افزایش پایداری جو و دمای هوا خواهد شد.

تابع جریان تراز 200 هکتوپاسکال طی 3 ماه تابستان

طی این مدت میانگین فشار سطح زمین در اکثر نقاط کشور پایین تر از نرمال بلند مدت خواهد بود که این امر گرم بودن نسبی دمای هوا به طور میانگین 90 روزه را نشان می دهد.

آنومالی میانگین فشار طی 3 ماه تابستان
آنومالی میانگین دمای کل تابستان

به طور کلی طی 3 ماه تابستان در اغلب نقاط کشور به جز نواحی حاشیه دریای کاسپین ، برخی نقاط شمال شرق و شمال غرب، جنوب سیستان و بلوچستان و مرکز استان یزد شاهد ناهنجاری مثبت دمای هوا خواهیم بود که بیشینه آن برای مناطقی از کردستان، آذربایجان غربی، فارس، کرمان، خراسان جنوبی و شرق سیستان و بلوچستان پیش بینی می شود.

از آنجاییکه در فصل تابستان مقادیر بارش ماهانه اکثر نقاط کشور ناچیز و اندک است نقشه های آنومالی بارش محدوده نرمال را برای بیشتر نقاط درنظر گرفته اند.

آنومالی بارش طی تابستان 96

طی ماه های جولای و سپتامبر احتمال نفوذ سامانه های پرفشار به سواحل شمالی کشور بیشتر خواهد بود  از این رو آنومالی میانگین دمای سواحل شمالی طی این دو ماه (10 تیر لغایت 10 مرداد و 10 شهریور لغایت 10 مهر) محدوده نرمال و کمتر از نرمال بلند مدت خواهد بود.

آنومالی دما از 10 تیر لغایت 10 مرداد
آنومالی دما از 10 مرداد لغایت 10 شهریور
آنومالی دمای احتمالی از 10 شهریور از 10 مهر( احتمال وقوع در حال حاضر 50 درصد)

 

تحلیل و بررسی آخرین خروجی مدل Eps-Ecmwf  در خصوص وضعیت جوی دو هفته آینده

بر اساس آخرین آپدیت مدل Eps-Ecmwf  طی1 ماه آینده به طور کلی در سواحل دریای کاسپین، نیمه شرقی و مناطق مرکزی کشور شاهد دمای کمتر از نرمال بلند مدت خواهیم بود و به طور میانگین دمای هوا 0 تا 1 درجه سانتی گراد زیر نرمال بلند مدت پیش بینی می شود.

در مناطق شمال غرب و غرب و نوار جنوبی کشور شاهد دمای بیشتر از نرمال خواهیم بود که بیشینه آن برای شمال غرب کشور پیش بینی می شود.

از لحاظ بارشی طی 1 ماه آینده تنها در مناطقی از مرکز مازندران و ارتفاعات گیلان شاهد بارش بیشتر از نرمال بلند مدت خواهیم بود.

آنومالی دمای تیر ماه
آنومالی دمای تیر 96 به تفکیک استانی
آنومالی بارش طی 1 ماه آینده

هفته اول (2 الی 9 تیر)

در نیمه اول این هفته تنها در برخی نقاط سواحل دریای کاسپین شاهد ناپایداری به شکل رشد ابر و بارش باران خواهیم بود اما از اواسط هفته به تدریج شاهد افزایش ارتفاع تراز میانی جو و پایداری نسبی جو به همراه افزایش دما در اکثر نقاط  بویژه مناطق غربی و شمال غرب کشور و بتدریج سواحل شمالی خواهیم بود.

آنومالی ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال طی هفته اول تیر ماه

طی این مدت به سبب حاکمیت پرفشار سطح زمین در نیمه شمالی کشور به جز برخی نقاط استان آذربایجان غربی شاهد دمای کمتر از نرمال بلند مدت خواهیم بود که اوج آن برای ارتفاعات استان های شمالی و شمال شرق کشور پیش بینی می شود(5/0 تا 1 درجه زیر نرمال)

آنومالی فشار سطح زمین طی هفته اول
آنومالی دمای سطح زمین طی هفته اول

مطابق با نقشه فوق برای دیگر نقاط کشور همچون استان آذربایجان غربی و مناطق جنوبی دمای بیشتر از نرمال بلند مدت مورد انتظار است.

 

هفته دوم (10 الی 16 تیر)

طی این مدت شاهد تضعیف نسبی جنب حاره  ای و کاهش ارتفاع تراز میانی جو در نیمه شرقی و مناطق مرکزی خواهیم بود.

آنومالی ارتفاع تراز میانی جو طی هفته دوم
آنومالی فشار سطح زمین طی هفته دوم

همچنین در بازه زمانی فوق با شمالی شدن سوی جریانات و نفوذ  پرفشار و هوای خنک از عرض های بالاتر در مناطق شرقی ، مرکزی و شمالی کشور شاهد دمای کمتر از نرمال بلند مدت خواهیم بود ( مطابق نقشه زیر)

آنومالی دمای هفته دوم

بیشینه ناهنجاری مثبت دما برای نیمه غربی کشور پیش بینی می شود.

 طی این مدت احتمال نفوذ سامانه بارشی و وقوع ناپایداری های جوی در مناطقی از سواحل شمالی و شمال غرب کشور وجود دارد

 

پیش بینی وضعیت جوی روزهای آینده

بهار ای دختر ناز طبیعت
لباس سبز گلدارت مبارک
دوباره اومدی و شادی اومد
گل بابونه تکرارت مبارک

عرض سلام و ادب و احترام به مخاطبان و همراهان وبسایت آب و هواشناسی تهران ودر

ضمن تبریک سال نو و آرزوی تداوم روز های پر خیر و برکت در ادامه سال آبی 95-96، اولین پست پیش بینی در سال 1396 رو تقدیم شما عزیزان می کنیم.
پیش از پرداختن به پیش بینی وضعیت هوا طی روز های آینده، باید بابت عدم فعالیت در نیمه دوم نوروز در وبسایت از شما گرامیان عذرخواهی کنیم، هر چند پیش بینی کامل فصلی بهار 96 و جزئیات وضعیت هوا در نیمه اول نوروز، پیش تر در وبسایت منتشر شد.

امیدواریم امسال نیز با وجود تمام مشغله های کاری و زندگی شخصی، بتونیم در حد توان، پیش بینی های دقیق و کاملی رو تقدیم شما کنیم و در مواقعی که شاهد ورود موج های قدرتمند باشیم، پاسخگوی کامنت های شما نیز خواهیم بود.

البته چنانچه تمایل دارید دسترسی بیشتری به نقشه های هواشناسی داشته باشید، می تونید با پیوستن به کانال تلگرام ما
از اینجا با جزئیات بیشتری در جریان پیش بینی وضعیت هوای مناطق مختلف کشور قرار بگیرید.

پیش بینی وضعیت جوی روز های آینده

تحلیل نقشه های هواشناسی بیانگر آن می باشد که طی روزهای آینده با حرکت به سمت انتهای هفته شرایط برای تشکیل یک موج کوتاه  و نفوذ آن از سمت شمال غرب کشور فراهم می گردد.

عبور امواجی از بخش های شمال غرب،شمال زاگرس، سواحل دریا خزر، دامنه های البرز به  سمت شمال شرق کشور موجب رشد ابر، در برخی ساعات وقوع رگبار باران، با احتمال رعد و برق خواهد بود. یکی از این امواج کوتاه از اواسط وقت روز جمعه از سمت غرب و شمال غرب وارد کشور شده و تا اوایل وقت روز شنبه 19 فروردین 96 بر روی بخش هایی از شمال غرب، شمال زاگرس، دامنه های البرز غربی و تا حدی مرکزی را تحت تاثیر خودش قرار خواهد داد، رشد ابر، در برخی ساعات رگبارهای باران، احتمال رعد و برق وجود خواهد داشت. روز شنبه جوی نسبتا آرام حاکم خواهد بود در پاره ای از نواحی شمال غرب، دامنه های البرز و بخش هایی از شمال شرق کشور وقوع بارش های همرفتی و ناحیه ای وجود خواهد داشت.

مجموع بارش کشور طی روز جمعه 18 فروردین 1396 (اینچ)

از روز یکشنبه موج کوتاه دیگری وارد کشور می شود، این موج با زبانه های نسبتا پرفشار سطح زمین همراهی می گردد، بنابر این عمده فعالیت این موج از اواسط روز یکشنبه 20 الی روز دوشنبه 21 فروردین 96 بر روی نوار شمالی کشور برای شمال غرب، دامنه های البرز، نوار ساحلی دریا مازندران و شمال شرق کشور خواهد بود.

مجموع بارش کشور طی روز بعد از ظهر روز یکشنبه 20 الی دوشنبه 21 فروردین 1396
هموطنان عزیز آگاه باشند از اواسط وقت روز یکشنبه به دلیل نفوذ زبانه های توده هوای پرفشار و همراهی آن با موج تراز میانی جو، از سمت غرب دریا بارش های رگباری آغاز خواهد شد
دامنه بارش ها طی روز دوشنبه به مرکز و شرق دریا و تا حدودی شمال شرق کشور نیز کشیده خواهد شد

عمده بارش ها در سطح کشور طی 5 روز آینده بر روی بخش هایی از شمال غرب کشور برای نواحی شمالی استان آذربایجان غربی، شرقی، اردبیل، دامنه های البرز غربی و ارتفاعات استان گیلان و غرب مازندران خواهد بود، از این رو برای روز های یکشنبه و دوشنبه احتمال وقوع تگرگ و بارش رگبار شدید در برخی از نواحی استان های آذربایجان شرقی، اردبیل، گیلان و غرب مازندران دور از انتظار نخواهد بود.

مجموع بارش 120 ساعت آینده منتهی به 3:30 روز سه شنبه 22 فروردین 96 (اینچ)

 

 

پیش بینی آب و هوای کشور طی نیمه اول نوروز 1396


ضمن تبریک به مناسبت فرارسیدن فرخنده نوروز 1396 و آرزوی سالی سرشار از سلامتی و موفقیت برای شما همراهان همیشگی، پیش بینی وضعیت آب و هوای کشور در ایام نوروز را به سمع و نظر شما خوبان می رسانیم:

شرایط تراز Z500 طی نیمه اول فروردین 1396

طی نیمه اول ایام نوروز 1396 با تقویت ساختار پر ارتفاع تراز 500 hpa بر روی اروپا، جریانات معمول غربی از نوار جنب حاره جنوب دریا مدیترانه و دریا سرخ از یکسو و ریزش مداوم جریانات در سمت راست ساختار الگوی بلاکینگ بر روی جنوب غرب آسیا و خاورمیانه از سوی دیگر موجب تمرکز و تقویت توده هوای ناپایدار و تداوم بیشتر مرکز سامانه را در پی خواهد داشت که امواج متعدد ناشی از آن در طی نیمه اول نوروز 1396 کشور ما را به طور متناوب تحت تاثیر قرار خواهد داد و در بیشتر روزهای نیمه اول نوروز موجب بروز پدیده بارش باران در نواحی سردسیر و گردنه های برفگیر موجب کولاک و برف خواهد شد. در برخی از نواحی کشور شدت بارش ها بسیار بالاتر از سایر نواحی خواهد بود و موجب خواهد شد که در برخی از مناطق غرب، جنوب غرب، جنوب و نواحی از شرق کشور موجب بروز آبگرفتگی و بالا آمدن سطح آب روخانه ها گردد.

 

بر اساس نقشه های پیش یابی و آینده نگری طی ایام نوروز 1396 کشور بطور متناوب تحت تاثیر امواج متعدد و ناپایدار ناشی از توده  هوای اقیانوس اطلس واقع خواهد شد که ماحصل آن وقوع بارش باران و در نواحی سردسیر ریزش برف در مناطق مختلف کشور خواهد شد. عمده بارش های کشور در طی این مدت بر روی نیمه غربی، سواحل دریا خزر، دامنه های البرز، شمال شرق و نواحی از جنوب کشور خواهد بود. استان هایی که در طی ایام نیمه اول نوروز 1396 شاهد بارش های قابل توجه  و بارزی خواهند بود عبارتند از استان های: جنوب استان آذربایجان غربی، شرقی و ادربیل، بیشتر استان های واقع در دامنه های زاگرس،ایلام، لرستان، خوزستان، چهارمحال  و بختیاری، کهکیلویه و بویر احمد، بوشهر، فارس، کرمان، هرمزگان، نیمه غربی استان اصفهان، سواحل دریا خزر شامل گیلان، مازندران، ارتفاعات گلستان، در شمال شرق کشور خراسان شمالی، رضوی و بیشتر نواحی استان خراسان جنوبی و سر انجام استان های وافع در حاشیه البرز جنوبی از جمله زنجان، قزوین، البرز، تهران و قم.

مسافرینی  در استان هایی همچون ایلام، لرستان، کهکیلویه و بویر احمد، چهارمحال و بختیاری، فارس، کرمان و همچنین خراسان جنوبی به دلیل شدت بالای بارش ها در طی نیمه اول نوروز 1396 باید نسبت به وضعیت آب و هوا اطلاعات کافی را دریافت نموده در هنگام بارندگی از اتراق در حریم رودخانه ها و مسیل های آبی جدا خودداری کرده و به نواحی امن جابجا گردند چرا که با توجه به حجم بارندگی هایی که در طی نیمه اول نوروز در این مناطق خواهیم داشت امکان آبگرفتگی و حتی سیلابی شدن مسیل ها و طغیان رودخانه ها وجود خواهد داشت.

 

به رانندگانی که قصد عزیمت به سمت جاده های کوهستانی البرز و زاگرس را دارند، آگاه باشید که در طی نیمه اول نوروز 1396 در اکثر مناطق استان های واقع در شمال غرب، شمال زاگرس، دامنه های مرکزی در جنوب غرب کشور، ارتفاعات مرکزی استان کرمان و همچنین دامنه های واقع در استان های قزوین، البرز، تهران، شمال سمنان و نواحی مرتفع جنوبی استان های حاشیه دریا مازندران شاهد ریزش برف، در برخی مناطق وقوع کولاک، اختلال در تردد خواهد بود. این شرایط برنامه ریزی در سفرهای نوروزی و داشتن آمادگی لازم از جمله تجهیزات زمستانی و لباس گرم را در جهت مدیریت شرایط مذکور لازم و ضروری می سازد.

بطور کل به مسافرانی که قصد دارند در تعطیلات نوروز امسال به یکی از مناطق واقع در غرب و جنوب غرب کشور، جنوب، شمال شرق و نوار شمالی کشور عزیمت کنند توصیه اکید می گردد، جهت آمادگی لازم برای سفر خود از آخرین اطلاعات راه ها و وضع آب و هوای مسیر و مقصد خود مطلع گردند و وسایل و امکانات لازم را همراه داشته باشند.


روز دوشنبه 30 اسفند 95؛ بر روی بیشتر نواحی کشور با پدیده بارش مواجه خواهیم بود، شدت بارش ها در این روز بر روی جنوب غرب، جنوب کشور خواهد بود. برای استان هایی همچون لرستان، نواحی شمال شرقی خوزستان، بخش هایی از چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و بویر احمد، فارس، بوشهر، شمال هرمزگان و استان کرمان بارش های قابل توجهی در برخی از ساعات رخ خواهد داد که میتواند در مناطقی از این استان ها منجر به جاری شدن سیلاب، آبگرفتگی معابر عمومی و طغیان رودخانه های فصلی گردد.

بر روی استان های حاشیه البرز جنوبی استان های قزوین، البرز، تهران و قم نیز شاهد پدیده بارش خواهیم بود.در شمال شرق و شرق کشور برای استان های خراسان شمالی، رضوی و جنوبی نیز در برخی از ساعات رخداد رگبار باران پیش بینی می شود. که بارش در ارتفاعات رشته کوه البرز، جنوب غرب کشور و ارتفاعات واقع در مرکز استان کرمان بشکل برف نمایان خواهد شد که می تواند در پاره ای از مناطق به همراه کولاک نیز باشد.

با وقوع بارش ها، کاهش دما بر روی جنوب غرب، جنوب و دامنه های البرز رخ خواهد داد.

روز سه شنبه یکم فروردین 96؛ از شدت بارش ها در سطح کشور کاسته خواهد شد، عمده بارندگی ها را در بخش های شمالی و غربی کشور خواهیم داشت. بر روی نوار ساحلی دریا مازندران، بخش های شمال غرب و غرب کشور، با شدت کمتر در شمال شرق کشور بارش باران پیش بینی می شود. بر روی جنوب شرق کشور آخرین فعالیت سامانه بارش زائی که در روز دوشنبه در سطح کشور منجر به وقوع بارندگی خواهد شد، موجب رخداد ریزش هایی می گردد، در نیمه شرقی استان هرمزگان، کرمان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی شاهد بارش باران به صورت رگبار خواهیم بود که بتدریج از شدت بارش ها کاسته خواهد شد.

با خروجی سامانه بارشزا  از سمت غرب کشور کاهش دما آغاز خواهد شد.

روز چهارشنبه دوم فروردین 96؛ در نیمه جنوبی کشور بارش قابل توجهی را در بیشتر استان ها نخواهیم داشت، وقوع رگبار پراکنده باران و برف در  نواحی از استان های غرب، کشور پیش بینی می شود.در بخش هایی از  مرکز، حاشیه جنوبی رشته کوه البرز، سواحل دریا مازندران را تحت تاثیر رگبارهای پراکنده ای قرار خواهد گرفت. این بارش ها در نواحی شمال شرقی کشور برای دامنه های شرقی رشته کوه البرز استان های گلستان، خراسان شمالی، رضوی بارزتر خواهد بود و در نواحی سردسیر شمال شرق کشور همراه با بارش برف و کولاک خواهد بود.

در برخی از نواحی استان های خراسان جنوبی امکان رخداد بارش های پراکنده طی روز چهارشنبه دوم فروردین 96 دور از انتظار نخواهد بود.

از نظر دمایی کاهش دمایی که از روز گذشته یکم فروردین 96 از سمت غرب کشور آغاز شده بیشتر کشور را در بر خواهد گرفت و هوای به نسبت خنک تری نسبت به این موقع از سال پیش بینی می شود.

 

 

روز پنجشنبه سوم فروردین 96؛ نفوذ موجی دیگری از سمت غرب کشور موجب آغاز بارش ها از سمت بخش های غربی کشور خواهد شد. در طی این روز در بیشتر استان های واقع در غرب کشور با پدیده بارش مواجه خواهند بود، باتوجه به ریزش هوای شمالی و کاهش دما در نواحی مختلف استان های غربی کشور شامل کردستان، کرمانشاه، همدان، مرکزی، لرستان، چهارمحال و بختیاری، و شمال غرب کشور با پدیده بارش برف مواجه خواهند بود که در نواحی کوهستانی می تواند با شرایط کولاک نیز همراه باشد شدت  این وضعیت بر روی ارتفاعات استان لرستان و چهارمحال و بختیاری پیش بینی می شود.

بر روی سایر نیمه شمالی کشور وقوع بارش پراکنده باران پیش بینی می شود.

روز جمعه چهارم فروردین 96؛ تداوم بارندگی ها در نیمه غربی کشور همچنان خواهیم داشت، بخش هایی از جنوب کشور برای استانی هرمزگان، کرمان، سیستان و بلوچستان نیز پیش بینی می شود، بر روی نوار شمالی کشور برای سواحل دریا مازندران، رشته کوه البرز، شمال شرق کشور بارش پراکنده باران  خواهیم. شدت بارش ها  در جنوب استان ایلام، خوزستان، بخش هایی از استان هرمزگان پیش بینی می شود.

بارش ها در ارتفاعات رشته کوه زاگرس و البرز بشکل برف نمایان خواهد شد.

با نفوذ زبانه های توده هوای پرفشار به بخش های شمالی کشور کاهش دما در نوار شمالی طی روز جمعه چهارم فروردین 96 خواهیم داشت، همچنین در بخش های جنوبی کشور برای استان هرمزگان و تنگه به سبب تشدید بارش ها کاهش دمای هوا رخ خواهد داد.

از اواخر وقت روز جمعه چهارم فروردین 96، بارش ها در سمت جنوب غرب و شمال خلیج فارس تشدید خواهد شد.

روز شنبه پنجم فروردین 96؛ تداوم بارندگی ها در سطح کشور را انتظار داریم، تشدید بارش ها در جنوب غرب، حوضه شمال و مرکز و جنوب خلیج فارس، دامنه های جنوب غربی زاگرس بشکل قابل توجه موجب بالارفتن احتمال وقوع سیل و  بالا آمدن آب روخانه های در استانهایی همچون ایلام، لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و بویراحمد، فارس، جنوب غرب استان اصفهان و بتدریج در کرمان و هرمزگان خواهد شد. توصیه اکید می شود که در آغاز هفته آینده در استان هایی که نام آنها ذکر شد از اتراق در حریم رودخانه ها و مسیل های آبی جدا خودداری کرده، به محض آغاز بارندگی ها به نواحی مرتفع و امن مراجعت نمائید و از آخرین اطلاعات هواشناسی مطلع گردید.

در طی این  روز با کاهش دمای هوا در نیمه شمالی کشور برای استان های واقع در دامنه های زاگرس، جنوب غرب  دامنه های البرز بارش برف پیش بینی می شود، این بارش در گردنه های برفگیر موجب بروز مشکلاتی همچون انسداد راه ها، پدیده کولاک نیز می تواند گردد. استان هایی همچون کردستان، زنجان، قزوین، همدان، اراک، لرستان، جنوب غرب استان اصفهان، نواحی از چهارمحال و بختیاری و کهکیلویه و بویر احمد از جمله این نواحی می باشند.

 

روز یکشنبه ششم فروردین 96؛ همچنان بارندگی ها در سطح کشور تداوم خواهند داشت و در بیشتر استان ها شاهد بارش خواهیم بود. بارش ها در رشته کوه زاگرس، البرز به شکل برف نمایان خواهد شد. در استان های کردستان، جنوب آذربایجان های غربی، شرقی، اردبیل، زنجان، نواحی از چهارمحال و بختیاری، نواحی مرتفع قزوین، البرز، تهران و شمال سمنان بارش برف را خواهیم داشت.

شدت بارندگی ها در طی این روز بر روی استان های ایلام، لرستان، شمال خوزستان، فارس، کرمان، هرمزگان، در شمال شرق برای خراسان های رضوی و جنوبی پیش بینی می شود.

 

روز دوشنبه هفتم فروردین 96؛ در هفتمین روز بهار 96 وقوع بارش های پراکنده در نواحی مختلف کشور در خروجی مدل بارش به چشم می خورد. بخش هایی از غرب، جنوب غرب، دامنه های البرز، شمال شرق، شرق و جنوب شرق کشور در این روز شاهد آسمانی ابری در برخی نواحی ساعاتی با پدیده بارش همراه خواهد بود.

 

افزایش ناپایداری های جوی و بارندگی در کشور طی روز های شنبه لغایت سه شنبه

با سلام و عرض ادب خدمت همه همراهان گرامی

پیرو پیش آگهی های منتشر شده در کانال تلگرام و مطابق با آخرین خروجی مدل های پیش یابی هواشناسی در حال حاضر شاهد استقرار مرکز کم ارتفاعی بروی شرق مدیترانه هستیم که بتدریج طی روزهای آینده با حرکت به سمت شرق امواجی رو به کشور ارسال خواهد کرد.

آنومالی ارتفاع تراز میانی جو

یکی از این امواج از بعد از ظهر روز شنبه سبب شروع بارش ها از سمت غرب کشور خواهد شد قبل از اون ظهور ابرای پیشقراول رو از ساعات آینده خواهیم داشت.

آخرین تصویر ماهواره هواشناسی بیانگر استقرار سامانه بارشی بروی دریای مدیترانه می باشد
مجموع بارش 24 ساعته منهتی به 21:30 روز شنبه (میلیمتر)

طی روز های یکشنبه و دوشنبه دامنه عملکرد سیستم وسیع تر شده علاوه بر بخش غرب ، شمال غرب کشور دامنه های جنوب غربی زاگرس، دامنه های البرز رو تحت تاثیر خودش قرار خواهد داد و سبب رخدا بارش باران و در نواحی سردسیر بارش برف خواهد شد.

مجموع بارش 24 ساعته منتهی به 21:30 روز یکشنبه (میلیمتر)
مجموع بارش 24 ساعته منتهی به 21:30 روز دوشنبه (میلیمتر)
مجموع بارش 24 ساعته منتهی به 21:30 روز سه شنبه (میلیمتر)

نواحی همچون دامنه های جنوب غربی زاگرس استان های چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و بویر احمد، نواحی مرتفع شرق و شمال شرقی خوزستان، لرستان، همدان، کرمانشاه، کردستان، نواحی مرتفع جنوب غربی آذربایجان غربی و همچنین ارتفاعات البرز مرکزی طی ۵ روز آینده بالاترین سطح میزان بارش ها را خواهند داشت.

روند دمایی طی سه روز آینده عمدتا به سمت افزایشی خواهد بود که شیب افزایش دما با آهنگ کندی همراه خواهد بود.

نکته آخر با توجه به الگوهای باد تراز پایینی جو بر روی منطقه عراق به نظر میرسد طی روز جمعه با افزایش پتانسیل ایجاد چشمه های تولید کرد و خاک شرایط برای کاهش دید افقی و کیفیت هوا در جنوب غرب و بخش هایی از غرب کشور مهیا شود.

مجموع بارش کل تا پایان روز سه شنبه (میلیمتر)
مجموع بارش برف تا پایان روز سه شنبه (سانتی متر)